Page 1217

( ۱۱۸۷ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) رسید که از دیپاره ور خدمت دولت بجاسوسی بسر برده و در خانهای مردم سكنه شهر قندهار بنام فروختن اسباب واشیاء واجناس خوش قماش زنانه در آمده بصحبت وحکایت از زبان زنان واهل خانه هريك ويديدن مردان و همسایگان آورده بکار کشان ودولت خواهان قندهار از قبیل حاکم و كوتوال وقاضی وسردفتر وغيره خبر وحالت خوب وزشت وبد گفتشت ونيك سرشت وهوا خواه وبدخواه دولت را ابراز داده و ایشان بیانات او را بنام خدمت خویش معروض پایه سرير سلطنت داشته نامی از وی نبرده اند که مادر محمد امان چنین و چنان امر مخفی را که ابراز آن در باره دولت و ملت مستحسن می نمود مكشوف نمود و حضرت والا خدمات او را که از ديگر وقائع نگاران برطبق ایفاناش شنیده بود تصدیق فرموده فرمان کرد که ازینروز ببعد احوال نيك و بد هر کس را که علم بباطن حاصل کند خودش معروض و بذر یعه والد مرسول دارد و همدر روز دوازدهم مذکور ماه رمضان که همراهان وارد قندهار شد حضرت والا هفت و نیم سوار بدر محمد حسن خان بارك زائی را که پاس دار كل محمد خان طریق خدمت سپرده و در فرمل و دایح حیات کرده بود بنام او برحال فرمود و هم از عريضه غلام علیخان حاکم غزنین که استدعای اجازت مناکحت دختر سردار کل محمد خان را که نامزدش بود نمود فرمان رخصت ده روزبنام اوشرف اصدار یافت و او از غزنین در ارغون رفته امر عروسی خود را بپای برد و ترکان افغان و تا جيك و هزاره توابع غزنین از نقد و جنس یاری معاونت زیاده روی روز آوردند و همدر تضاعيف وقائع ماه رمضان فوج پیاده با نظام مقیم ارغون در خصوص اجرای در جمد خان کپدان و عبدالله خان سارجن بنزاغ برخاستند و سردار گل محمد خان بشقن حواله دار را که باعث مناقشه و مورث منازعه بود محبوس نمود واعداد سپاه بدرب سرای سردار مزی الیه انجمن شده بقهر و عنف اواز بر آوردند که او را بند از يا بكشاید والا لوای بلوا اعتلا دهند و او از بیم اینکه فتنه روی کار آند حواله دار را از حبس رها داد و ماجرا معروض پایه سریر سلطنت داشت و حضرت والا بر آشفته می تن از صاحب منصبان آنفوج را در کابل خاسته مواخذه فرمود و سخت سیاست نمود که دیگر افواج قاهره مرتکب افروختن نائره فتنه نشوند و همدرین هنگام میرزا غلام محمد خان بن غلام رضاخان قوم وردك كه در اوایل حال از راه مجردی و ملازمت دولت با میر ابو طالب خان برادر میر محمد حسین خان مستوفی سابق در قندهار رفت و میر ابو طالب خان از هزل برادر مذکورش و خود کشی کردن میرابو الحسن پسر او چنانچه گذشت خوفناك كرديده از قندهار فرار کرده و گرفتار گردیده در کابل آورده شد میرزا غلام محمد خان که چندی با او روز رفاقت و مصاحبت بسر برده بود در فراه نزد سردار محمد يوسف خان بن امير كبير خط مسير شده طریق خدمت او اختیار کرد و همچنان پس از آمدن او در کابل در سلك محرران دفتر مشخص بزیز دست میرزا محمد حسین خان قرار گرفت و از انجا بفرمان شهزاده سپهر مکان سردار حبیب الله خان که یکتن نویسنده برای خزانه همرکاب سفر جلال آبادش خواست در سال هزار و سه صدو ده در جلال آباد با خزانه همرکاب شهزاده رفته پس از معاودت از فقر میرزا زکریا خان کابلی مأمور کار محبوسین که شرفیاب بار معدلت مدار شهزاده ممدوح میگشتند شد و مواظب کار مذکور بود که شهزاده گردون وساده مزبور بينش خواهده از قلم میرزا محمد اسلم خان خال زاده میرزا محمد نبی خان دبیر مرحوم که از سال هزار و سه صدو شش هجری طریق مكتوب نویسی حضور شهزاده می نمود و اینوقت بشعبه کار مکتوب نویسی ملکی قيام واقدام داشت مأمور فرموده سرافخارش را فراخت و مورد نوازش بیکرانش ساخت و رفته رفته چنانچه بیاید از قلم میر محمد علیخان خواهر زاده میر محمد قاسم خان بمنصب سر دفتری اول دارالانشای پایه سریر سلطنت ولقب مفتی امور خارجه امتیاز یافت و میرزا غلام حیدر خان برادر کهترش باهتمام پست خانه اسلام واقع پشاور مأمور آمده از توجهات خاص اعلیحضرت سراج الملۃ الدین که مبذول و قرین حال اوگشت مالك مكنت وثروت کردید و همدر خلال احوال مسطور غازی نام مکدیبانی مسمات مستوره زوجه نياز محمد نامی از مردم سرخار را اغوا کرده از خانه شوهرش در خانه خود برد و نیاز محمد با غازی مذکور مخاصمت آغازیده زبان داد