Page 1211

( ۱۱۸۱ ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) تمام شینواری که متصل کام هندو را از خاك افغانستان بیرون برده است مقدار و معادل همان می و همچنین از رویه این است که رعایای این دولت از مال و متاع مردم شینوار غارت کنند و اگر مردم شینوار رهسپار اخذ اموال منهوبه خود شوند مردم افغان زائی ودیگر قبائل سکنه آن نواحی را اجازت است که مردم شینوار را سخت مکافات داده کیفر کار در کنار ایشان نهند و از قتل وغارت دست باز نکشند تا هوش بارتن بدرتن آید و بسخن معقول گوش فراهم نهد و خواهان مصالحه و رفع منازعه شود باز در پاسخ او که پای دروادی صلح نهاده خواهش دفع نزاع کند بنویسد که چون دولت انگلیس رعیت خودرا از امور شنیعه باز نتوانستند داشت لاجرم رعایای این دولت در انتقام اقدام نموده تقاص (۱) حق خویش کردند و حالا اگر (۱) تقاص می تواند که مردم خیبر را از شرارت باز دارد موضعی را معین کند تاوکلای طرفین در آنجا با هم آمده رفع مناقشه يك از دیگر و منازعه نمایند تا پس ازین چنین امر از هیچيك رعایای جانبین بصدور نیاید و اگر باريق رطيق مسطور فوق صلح قصاص بخواه آید همانا قراری بمدار کار خواهد نهاد والا مردم سرحد و نواحی آنرا برانگیزد که جان و مال و استخوان گرفتن خودرا بضرب تیغ محافظت وحراست کنند و هم در روز بیستم شعبان ملا عبدالحکیم خان قاضی رستاق فوت شد و همدرین اوان میرزا بهاءالدین نامی که از سبب قومی مستان شاه نام دره بشی کابل اخراج پشاور شده بود از آنجا معروض پایه سریر سلطنت داشت که دولت روبه زیان بیت المال را علم خود در دفتر سنجش کابل روی روز آوردم و چون با میرزا محمد هاشم خان واحدالعین کشمیری مصاحبت و نشست و برخاست داشتم میرزا محمد حسین خان سر دفتر سنجش و کوتوال کابل از بیم اینکه مبادا از اسرار کارش بمیرزا محمد هاشم خان ابراز دهم و نقص و نقصی در کارش اندازم هبا بقومی مستان شاه متهم ساخته از کابل اخراج پشاور کرد و افعال و چشم پوشی که میرزا محمد حسین خان در امور دولت کرده است اول در حساب ملا یوسف رستاق تحویلدار ماشین خانه دوم در تارریس حساب برنا آخراجه سوم در حساب عبدالغفار خان خزانه دار چهارم در حساب واقعه محترمه شهزاده محمد عمر خان پنجم در جمع و خرج کوتوالی خسارت و خیانتهایی کرده که حده خفنیست زیرا که قاعده در کار محکمه کوتوالی چنـــانســت که روزنامچه انرا بادفتری کرده بدفتر وجوهات تسلیم کنند که تبدیل روی ندهد ولیکن درین ثلثین راس سردفتر وجوهات از سبب حساب کار نقدهار نداشته برادر خود میرزا محمد حسین خان کشته و سفارش نموده بود که حساب او را بروی کار نیاود تا بازای آن روزنامچه کوتوالی از وی بدفتر وجوهات خواسته نشود و چون شصت و پنجهزار روپیه خیانت میرزا عبدالغفار خان روی روز افتاده حواله شده بود و همچنین خسران حساب حرم محترم عفت توام شاهی و مبین بانوی مشکوی اعلیحضرت ظل اللهی بنصه ظهور پیوسته حواله و امر حصول شده بود و نیز برنا خواجه که در انبار داری خود مرتکب خیانت زیاد گردیده و از جمله سندی را که بخط خاص حضرت والا مزین و مهرم بود با مکاتیب کاریکه دیوان ملبس نام هندو بنای برده بود از بین دزدیده و برداشته بود ند و همه مکشوف افتاده بود حضرت والا تصدیق فقرات بچگانه مندرجه عریضه میر را بهاء الدین خارا نموده یکیک را همچنانکه بشرح رفت در پاسخ عریضه اورقم فرمود و نگارداد که بر خاص وعوم است که در کار دولت تفاوت وخسارت بسیار کرده اند و همه بروی کار و باز پرس و شبار است و خیانت هر کدام ظاهر خواهد گردید و خود میرزا بهاءالدین خان را فرمان کرد که ضامن خدمت و صداقت بدولت بدهد که مباشر خیانت و خسارت نشود اجازت آمدن در کابل عنایت و مرحمت میشود چنانچه عهد نامه و ضامن داده در کابل بازآمد و در پایان شرح رعیت کار مأمور خدمت دفترو دیوان عصمت و عفت توامان مهد علوی ستوده خوی حرم محترم شاهی علیا حضرت نوازی و سراج الخواتین که ملقب باین لقب شدنش در جلد چهارم بشرح خواهد رفت گردیده تا دم واپسین طریق خدمت عدالت و صداقت پیمود و هم در خلال وقائیکه بشرح رفت لعل محمد نامی از مردم درنك که نسبت خسرزادگی بعبد الظاهر حضرت والا خان اندری داشت دختر صغیره رمضان نامی از هزاره جاغوری را که از قتل و خونری در موضع جاغراد بعقاب نسبت بمردم هزاره