Page 1183

( ۱۱۰۳ ) ( مجلد سلوم ) ( شرح مبایعات اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ ) میکند و محمد دین هنگام از عریضه ملا محمد سعید خان قاضی و ملا فضل محمد خان مفتی محکمه شرعیه هزاره جاغوری در وقایع نکاران علاقه هزاره یهود بکوش داد نوش حضرت والا رسید که باقهراد و چهار صد خانوار از مردم بالاسر وقوم آیه جاغوری و چهار ده هزار خانوار از مردم یهود که از حواله طپاقی مالیات اراضی اشرار که گرفتار سلاسل واغلال ادبار شده اند وغیره تکلیقات ومتصرفیع اجانب در آمدن زنان و دختران ایشان بتوجیهه (۱) بود بیقرار اختیار کرده بیکنانهر میکند و در داخل مملکت شده اند (۱) ستوه و حضرت والا بخوالبشیر محمد خان وغیره هواخواهان دولت وحکام ولایات راه فرمان فرا هم نمودن و مسکن بضمتین تنك و موطن جای دادن مفرورین اصدار فرمود اما حکام وعمال وضابط که بمردم هزاره را در این وقت چشم عناد آمده وملول میدیدند بقساوت وقساوت انقوم چنانچه باید نپرداختند بلکه اضافه تر برا کنده ومنتشر ساختند تا که اعلیحضرت و عاجز و باز سراج الملة والدین که مملکت را چون حصن حصین ودین و ملت را حامی استوار ومتین است در امور سلطنتی مانده و رعیتی فرق ودریانی ننهاده دست تلطف ومرحمت برسر انقوم کشید و چنانچه در جلد چهارم بشرح خواهد رفت همه را از داخل وخارج مملکت جانب مواطن و مساکن ایشان بنام باز آمدن بازفرمود و هم در خلال احوال مستور قاضی بمبرم بدخشان که پس از مأمور شدنش در انجا عائله خود رفته وچندی درنك کرده بعد درانجا شد و میرزا عبد الوهاب خان سر دفتر بدخشان تاریخ فرمان مأموریت او وامداد منازل راه وتاریخ ورود اورا معروض داشت حضرت والا فرمان کرد که تنخواه سال وماه او را از روی روز سنجیده و سه ایامرا که بکار نپرداخته است از وی حاصل کرده تحویل خزانه کند تا حرام نخورده باشد و هم درینسال بتمامت قضاه ولایات و انفرمان کرده بیکار داد که چون ایشان از اوامر و نواهی الهی و شریعت غبرای رسالت پناهی نسبت بعوام آکاهترند باید دیده ودانسته براه خلاف نپویند وبلا استحقاق مواجب از بیت المال مجویند و در عقد شرعی دست اتراحرای امور شرع شریف نکشند و موجب بیت المال را حرام نخورند تا عوام از عمال وضابط وحکام جانب ایشان دیده بزهسپر هدایت شوند ونینگریند که فلان قاضی بامفتی که دارای علم وفضل است مرتکب چنین و چنان امری شده و میشود معلوم است که در شرع شریف جائز و مباحست ورنه مباشر آن نمیشد پس ایشان نیز در ارتکاب معاصی جسور کردیده یاد از حساب و بازپرس یوم النشور نکند واز حیف و میل مال دولت ورعیت باش نکرده اندیشه از خداوند پاك نمایند مبدا کر بهر کار ما آگاه کردیده راه تنبیه و تهدید برنکیرد و در اجرای اوامر و نواهی شرعیه و دیانیه ندکو شد و از ایشان نپرسیده مواخذه و عتاب نکند هر آینه جوابده همه اعمال ایشان در نزد خدای جهان خواهد بود پس در راه خلاف نپودن مفاسد و قوع عتاب باشند وحیل نکنند که سر کارما وزیر وعمال ایشانرا برداشته و بسپل نداشته و از قضای افشار دادن این کلمات اندرز آیات حضرت والا گربه دار هندی تقدم کشی را که نزد محمد عمر خان نور زانی مامور تصفیه و تعیین حدود سرحد جنوبی طریق خدمت سپردد و بانو در کابل آمده بود مبذول احسان فرموده در ماه شعبت روییه انگلیسی رای او تنخواه معین موده امر کرد که در اوکون نزد سردار گل محمدخان روز خدمت بسر برد و هم در ینوقت ملا سعید غلام باغی که در علوم یقینی ذی دانش میقشره مأمور مدرسه شاهی کردیده امر شد که با حاجی ملاعبدالرازق خان مدرس که کودن فضل و کمال افراخته داشت در اجرای انوار وشوائت و حشر کا رو بعادن قلزات معاون و همکار باشد و نیزچون اکثر از کسانیکه تنخواه داشتند و اباعداد رعیت بودند و بواسطه رشوت مأمور عمل ودخل وربط وضبط و جود ویران و سائر امور دولتی میشدند وا کرچه ایشان نیز از آحاد و افراد رعیت وملت بودند اما می کودکان سواد ان کتابند که بمواجب از بیت المالك بوره طريق بطالت میسپردند حضرت والا خوانین کوهستان وقوالباشیه و غیره را که در کابل و نواحی آن بودند چون (میرم علیخان) کولوی قوالباش یکصدو بیست ودو بنواری و (سمتلا خان) روانی حال موسوم حبل السراج هفت سواری و پسران (احمد خان) قوم صافی هفت سواری و (محمد علی خان) زره میلی قلوچی باشی هعدم