{"book":"adl0009","page":1183,"text":"( ۱۱۰۳ )\n( مجلد سلوم ) ( شرح مبایعات اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n\nمیکند و محمد دین هنگام از عریضه ملا محمد سعید خان قاضی و ملا فضل محمد خان مفتی محکمه شرعیه هزاره\nجاغوری در وقایع نکاران علاقه هزاره یهود بکوش داد نوش حضرت والا رسید که باقهراد و چهار صد\nخانوار از مردم بالاسر وقوم آیه جاغوری و چهار ده هزار خانوار از مردم یهود که از حواله طپاقی\nمالیات اراضی اشرار که گرفتار سلاسل واغلال ادبار شده اند وغیره تکلیقات ومتصرفیع اجانب در آمدن\nزنان و دختران ایشان بتوجیهه (۱) بود بیقرار اختیار کرده بیکنانهر میکند و در داخل مملکت شده اند (۱) ستوه\nو حضرت والا بخوالبشیر محمد خان وغیره هواخواهان دولت وحکام ولایات راه فرمان فرا هم نمودن و مسکن بضمتین تنك\nو موطن جای دادن مفرورین اصدار فرمود اما حکام وعمال وضابط که بمردم هزاره را در این وقت چشم عناد آمده وملول\nمیدیدند بقساوت وقساوت انقوم چنانچه باید نپرداختند بلکه اضافه تر برا کنده ومنتشر ساختند تا که اعلیحضرت و عاجز و باز\nسراج الملة والدین که مملکت را چون حصن حصین ودین و ملت را حامی استوار ومتین است در امور سلطنتی مانده\nو رعیتی فرق ودریانی ننهاده دست تلطف ومرحمت برسر انقوم کشید و چنانچه در جلد چهارم بشرح خواهد رفت\nهمه را از داخل وخارج مملکت جانب مواطن و مساکن ایشان بنام باز آمدن بازفرمود و هم در خلال احوال\nمستور قاضی بمبرم بدخشان که پس از مأمور شدنش در انجا عائله خود رفته وچندی درنك کرده بعد درانجا\nشد و میرزا عبد الوهاب خان سر دفتر بدخشان تاریخ فرمان مأموریت او وامداد منازل راه وتاریخ ورود اورا\nمعروض داشت حضرت والا فرمان کرد که تنخواه سال وماه او را از روی روز سنجیده و سه ایامرا که بکار\nنپرداخته است از وی حاصل کرده تحویل خزانه کند تا حرام نخورده باشد و هم درینسال بتمامت قضاه ولایات\nو انفرمان کرده بیکار داد که چون ایشان از اوامر و نواهی الهی و شریعت غبرای رسالت پناهی نسبت بعوام\nآکاهترند باید دیده ودانسته براه خلاف نپویند وبلا استحقاق مواجب از بیت المال مجویند و در عقد شرعی دست\nاتراحرای امور شرع شریف نکشند و موجب بیت المال را حرام نخورند تا عوام از عمال وضابط وحکام جانب\nایشان دیده بزهسپر هدایت شوند ونینگریند که فلان قاضی بامفتی که دارای علم وفضل است مرتکب چنین و چنان\nامری شده و میشود معلوم است که در شرع شریف جائز و مباحست ورنه مباشر آن نمیشد پس ایشان نیز در\nارتکاب معاصی جسور کردیده یاد از حساب و بازپرس یوم النشور نکند واز حیف و میل مال دولت ورعیت\nباش نکرده اندیشه از خداوند پاك نمایند مبدا کر بهر کار ما آگاه کردیده راه تنبیه و تهدید برنکیرد و در اجرای\nاوامر و نواهی شرعیه و دیانیه ندکو شد و از ایشان نپرسیده مواخذه و عتاب نکند هر آینه جوابده همه اعمال ایشان\nدر نزد خدای جهان خواهد بود پس در راه خلاف نپودن مفاسد و قوع عتاب باشند وحیل نکنند که سر کارما\nوزیر وعمال ایشانرا برداشته و بسپل نداشته و از قضای افشار دادن این کلمات اندرز آیات حضرت والا گربه دار\nهندی تقدم کشی را که نزد محمد عمر خان نور زانی مامور تصفیه و تعیین حدود سرحد جنوبی طریق خدمت\nسپردد و بانو در کابل آمده بود مبذول احسان فرموده در ماه شعبت روییه انگلیسی رای او تنخواه معین موده\nامر کرد که در اوکون نزد سردار گل محمدخان روز خدمت بسر برد و هم در ینوقت ملا سعید غلام باغی که در علوم یقینی\nذی دانش میقشره مأمور مدرسه شاهی کردیده امر شد که با حاجی ملاعبدالرازق خان مدرس که کودن فضل و کمال\nافراخته داشت در اجرای انوار وشوائت و حشر کا رو بعادن قلزات معاون و همکار باشد و نیزچون اکثر از کسانیکه تنخواه\nداشتند و اباعداد رعیت بودند و بواسطه رشوت مأمور عمل ودخل وربط وضبط و جود ویران و سائر امور\nدولتی میشدند وا کرچه ایشان نیز از آحاد و افراد رعیت وملت بودند اما می کودکان سواد ان کتابند که بمواجب\nاز بیت المالك بوره طريق بطالت میسپردند حضرت والا خوانین کوهستان وقوالباشیه و غیره را که در کابل و نواحی\nآن بودند چون (میرم علیخان) کولوی قوالباش یکصدو بیست ودو بنواری و (سمتلا خان) روانی حال موسوم\nحبل السراج هفت سواری و پسران (احمد خان) قوم صافی هفت سواری و (محمد علی خان) زره میلی قلوچی باشی هعدم","chars":3539,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01183.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1183","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1183","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}