Page 1090

( 1060 ) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) ازین می اندازید و از حالت ولایات وبنادر وسرحد وثغور هیچ آگاه نمیشوند و شب و روز خودرا در پیرایهٔ خواهشهائی نفسانی بسر برده از وساوس شی When در پی تدبیر آنند که مال از که ستانند و که را بباد فنا داده آتش حرص خویش فرو نشانند و غیره امور منهیّه را مرتکب گشته از باز پرس و حساب دنیا و آخرت باك نکنند پس باینکه هوای ایشان غالب وعقل مغلوب و طاعت ایشان قلیل و معصیت کثیر است مخامه اندرز نگارش میشود که از خدا و باز خواست روز جزا بترسید و اگر ازان خوف ندارید از بنده او که نام پادشاه بر او نهاده و زمام امور جمهور انام را بدستش داده هراس نمائید و پاس خدا و پادشاه و خلق را رعایت کنید والا گرفتار عقاب و عذاب سیاست خواهید شد و این کلمات را محض برای استحضار خواطر کبار وصغار نگار داده امر کرد که در معابر و شوارع بیاویزند تا اگر ترك معاصی نکنند در هنگام زجر و توبیخ و سیاست مجرم بود و زبان معذرت و ندامت شرح تعطیل ایشان در نزد دولت کوتاه باشد انتهی و مقارن اصدار واشتبار این اشتهار میرزا محمد نعیم خان سردفتر حساب کبری انداختن ترکستان و عبدالله بای بارزگان باشی بامر و فرمان حضرت والا پهلوان محمد خان نام عرب را محصل وجوه بقایای حکمران مردم عرب سیاه خابه که میر هزار ایلجای ایشان از رعیت گرفته و بدولت نداده بودند مامور کرده و با او قرار ترکستان و داده سند مکتوبی حاصل کردند که وجوه مالیه این ساله را بتوسط احاد وافراد خود رعایا بخزانه رسانیده وجوه جوه بقایا را بقایات را از میر هزارها حصول کند و میرهزارها ازین قرارداد آگاه شده ملابيك نام را با عطاؤ الله خان پسرش نزد سردار محمد عزیز خان حکمران ترکستان نگاشتند و پول زیادی از در چاره جوئی در خلوت نزد او گذاشتند و او بازای آن پول ایشانرا بمأمول موصول ساخته پهلوان محمد خانرا از محصلی موقوف و ملا بيك موصوف را مامور کرد و عطاؤالله خان بپاس این احسان سردار محمد عزیز خان که كرك درنده از میر هزاران باقیات ده را بر رمهٔ رعایا شبان قرار داد گوسپند انیرا که سردار محمد عزیز خان بتوسط و معرفت او بنصف و ثلث و ربع ثمن معین مبیع خریده بحضرت والا از وی سبب این جود وستم را پرسیده بود از صاحبانش رضاشهٔ شرعی حاصل کرده بمهر دارمد گوژ نمود و او ارسال پایه سر بر سلطنت نموده دفع بازخواست از خود کرد و حضرت والا از عریضهٔ عبدالله بای تاجر باشی بر ماجرای مذکور آگاه گردیده ملا بيك را از منصب ایل بیکی معزول فرمود و سردار محمد عزیز خانرا فرمان کرده از مداخلت در امور دیوان منع نمود و امر کرد که بدون منشوريك حبه شرح حال اجرای بعض امور بنامش شرف صدور یابد بکار دیوان نپردازد و خلل بدفتر و حساب نیاندازد و همدرین ایام دزدان دوتن از دزدان قوم عرب سکنه ترکستان چهار راس اسپ افغانان کوچی ییلاق گزین نواحی میمنه را دزدیده ترکستان با دوتن دزد دیگر از قوم مذکور که یکراس اسپ ویکمیل تفنگچه و یکقبضه شمشیر و غیره سامان سارقبای و سردار قل نامان متوطنان قرشی را دزدیده با خود آورده بودند گرفتار دست سلطان خان و محمد یوسف خان و خرم بیک نامان از سواران کشاده هیات که بمحافظت بنادر کنار نهر جیحون قیام و اقدام داشتند شده ایشان هر چهار تن را نزد سردار محمد سرور خان حکمران میمنه فرستادند و آنگاه که دزدان مذکور اقرار بر سرقت کرده از عریضهٔ سردار مومی الیه حضرت والا آگاه گشت فرمان کرد که هر چهار تن را بدار سیاست آویخته بیاسا رساند تا دیگر دزدان جرات و جسارت در سرقت نکنند و مقارن اینحال دوازده تن از سپاهیان توپخانهٔ مقیمهٔ مزار شریف و غیره سپاهیان نظام با چراغ دستی بخانهٔ میرزا عبدالکریم نام مجرر دفتر سنجش ترکستان الا در سرقت داخل شده نهصد روپیه نقد و تمام مال و متاع اورا ببردند و حکمران ترکستان پنجتن از سپاهیان توپخانه را با دوتن همسایهٔ میرزای مذکور که در قرب سرای او جای داشتند و دزدان را راه نمائی کرده بودند از اظهار صاحب خانه محبوس کرد و ماجرا را معروض داشت و حضرت والا فرمان نموده امر کرد که بقیه دزدانرا نیز دستیاب کرده در شکنجهٔ عذاب اندازد واینرا نیز رقم فرمود که چنین امور از بیخبری و بطالت حاکم وسالار فوج و میرشب بلد نقصة ظهور می پیوندد که دزد با چراغ و جمعیت راه سرای مال و متاع آباد وافراد رعیت بر گرفته نهب و غارت