{"book":"adl0009","page":1090,"text":"( 1060 )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nازین می اندازید و از حالت ولایات وبنادر وسرحد وثغور هیچ آگاه نمیشوند و شب و روز خودرا در پیرایهٔ\nخواهشهائی نفسانی بسر برده از وساوس شی When در پی تدبیر آنند که مال از که ستانند و که را بباد فنا داده آتش\nحرص خویش فرو نشانند و غیره امور منهیّه را مرتکب گشته از باز پرس و حساب دنیا و آخرت باك نکنند پس\nباینکه هوای ایشان غالب وعقل مغلوب و طاعت ایشان قلیل و معصیت کثیر است مخامه اندرز نگارش میشود که\nاز خدا و باز خواست روز جزا بترسید و اگر ازان خوف ندارید از بنده او که نام پادشاه بر او نهاده و زمام امور\nجمهور انام را بدستش داده هراس نمائید و پاس خدا و پادشاه و خلق را رعایت کنید والا گرفتار عقاب و عذاب\nسیاست خواهید شد و این کلمات را محض برای استحضار خواطر کبار وصغار نگار داده امر کرد که در معابر\nو شوارع بیاویزند تا اگر ترك معاصی نکنند در هنگام زجر و توبیخ و سیاست مجرم بود و زبان معذرت و ندامت\nشرح تعطیل ایشان در نزد دولت کوتاه باشد انتهی و مقارن اصدار واشتبار این اشتهار میرزا محمد نعیم خان سردفتر حساب کبری\nانداختن ترکستان و عبدالله بای بارزگان باشی بامر و فرمان حضرت والا پهلوان محمد خان نام عرب را محصل وجوه بقایای\nحکمران مردم عرب سیاه خابه که میر هزار ایلجای ایشان از رعیت گرفته و بدولت نداده بودند مامور کرده و با او قرار\nترکستان و داده سند مکتوبی حاصل کردند که وجوه مالیه این ساله را بتوسط احاد وافراد خود رعایا بخزانه رسانیده وجوه\nجوه بقایا را بقایات را از میر هزارها حصول کند و میرهزارها ازین قرارداد آگاه شده ملابيك نام را با عطاؤ الله خان پسرش\nنزد سردار محمد عزیز خان حکمران ترکستان نگاشتند و پول زیادی از در چاره جوئی در خلوت نزد او گذاشتند\nو او بازای آن پول ایشانرا بمأمول موصول ساخته پهلوان محمد خانرا از محصلی موقوف و ملا بيك موصوف را\nمامور کرد و عطاؤالله خان بپاس این احسان سردار محمد عزیز خان که كرك درنده از میر هزاران باقیات ده را\nبر رمهٔ رعایا شبان قرار داد گوسپند انیرا که سردار محمد عزیز خان بتوسط و معرفت او بنصف و ثلث و ربع\nثمن معین مبیع خریده بحضرت والا از وی سبب این جود وستم را پرسیده بود از صاحبانش رضاشهٔ شرعی\nحاصل کرده بمهر دارمد گوژ نمود و او ارسال پایه سر بر سلطنت نموده دفع بازخواست از خود کرد و حضرت\nوالا از عریضهٔ عبدالله بای تاجر باشی بر ماجرای مذکور آگاه گردیده ملا بيك را از منصب ایل بیکی معزول فرمود\nو سردار محمد عزیز خانرا فرمان کرده از مداخلت در امور دیوان منع نمود و امر کرد که بدون منشوريك حبه\nشرح حال اجرای بعض امور بنامش شرف صدور یابد بکار دیوان نپردازد و خلل بدفتر و حساب نیاندازد و همدرین ایام\nدزدان دوتن از دزدان قوم عرب سکنه ترکستان چهار راس اسپ افغانان کوچی ییلاق گزین نواحی میمنه را دزدیده\nترکستان با دوتن دزد دیگر از قوم مذکور که یکراس اسپ ویکمیل تفنگچه و یکقبضه شمشیر و غیره سامان سارقبای و سردار\nقل نامان متوطنان قرشی را دزدیده با خود آورده بودند گرفتار دست سلطان خان و محمد یوسف خان و خرم\nبیک نامان از سواران کشاده هیات که بمحافظت بنادر کنار نهر جیحون قیام و اقدام داشتند شده ایشان هر چهار\nتن را نزد سردار محمد سرور خان حکمران میمنه فرستادند و آنگاه که دزدان مذکور اقرار بر سرقت کرده\nاز عریضهٔ سردار مومی الیه حضرت والا آگاه گشت فرمان کرد که هر چهار تن را بدار سیاست آویخته بیاسا\nرساند تا دیگر دزدان جرات و جسارت در سرقت نکنند و مقارن اینحال دوازده تن از سپاهیان توپخانهٔ مقیمهٔ\nمزار شریف و غیره سپاهیان نظام با چراغ دستی بخانهٔ میرزا عبدالکریم نام مجرر دفتر سنجش ترکستان الا در سرقت\nداخل شده نهصد روپیه نقد و تمام مال و متاع اورا ببردند و حکمران ترکستان پنجتن از سپاهیان توپخانه را با دوتن\nهمسایهٔ میرزای مذکور که در قرب سرای او جای داشتند و دزدان را راه نمائی کرده بودند از اظهار صاحب\nخانه محبوس کرد و ماجرا را معروض داشت و حضرت والا فرمان نموده امر کرد که بقیه دزدانرا نیز دستیاب کرده\nدر شکنجهٔ عذاب اندازد واینرا نیز رقم فرمود که چنین امور از بیخبری و بطالت حاکم وسالار فوج و میرشب بلد\nنقصة ظهور می پیوندد که دزد با چراغ و جمعیت راه سرای مال و متاع آباد وافراد رعیت بر گرفته نهب و غارت","chars":3625,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01090.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1090","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1090","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}