Page 1068

(١٠٣٨) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ ) مورد الطاف شاهانه شدن ملك اسمعيل خان و غیره بزرگان قوم منگل شرح نتیجه و ثمرۀ شرارت و طغیان هزاره شرح حال شاه نظر شیر بكه شیر محمد خانرا كشته بود موقفش رقم خواهد شد و هم درین وقت ملك اسمعیل خان قوم ممبر على خيل منگل که با جمعی از بزرگان طوایف منگل از راه قبیل سدۀ علیا در كابل واصل شده بود از حصول شرف بار برحیام نایل گردیده همگنان از عطای خلعت که حضرت والا مرحمت کرد سرافراز و ممتاز جانب مساکن خود باز گشته زاد و توشه راه نیز از دولت بایشان عنایت شد واز جانب دیگر جنرال شیر محمد خان مقیم ارزگان در روز چهاردهم ربیع الثانی زنان و پسران و دختران چهل و هفت تن از اشرار هزاره سکنه چنارتو را که مردان ایشان در زندان کابل محبوس بودند بفرمان طلب کسیل در گاه عالم پناه کرد و در اثنای اینحال کیدان محمد حسنخان مقیم سنگماشه جاغوری سه تن خواهران خود را که از جمله یکتن نامزد محمد عمر خان بن ایشيك آقاسی شیر د خان مرحوم بود و ذکر طلب کابل شدن ایشان از پیش بشرح رفت باسه تن كنيز هزارگی و مادر خود مصحوب قطب نام برادر خویش در کابل فرستاد و حضرت والا همدر با اعزاز و اکرام فرموده مادر و برادرش را علیحده و خواهرانش را در اندرون حرمسرای امیر مکن نموده مصارف ایشانرا از دولت عنایت و عطا کرد و نیز از قفای خواهران خود عیال و اطفال یکصد و نود و دو تن گرفتار شدگان هزارۀ سكنۀ چوره و چنارتو و غیره را که در زندان کابل محبوس بودند با بیست و يكراس الاغ و سه فرد گاو که جنرال شیر محمد خان و سمندر خان حاکم ارزگان در سنگماشه فرستاده بودند بکسیل کابل کرده همه داخل امان وعید دولت شدند و همدرینوقت عبد الكريم خان حاکم يكه اولنك صد خانوار از سید و کربلائی وزوار و بزرگان آنجا را بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافته بود بکسیل کابل نموده معروض پایه سریر سلطنت داشت که از جمله مردم سکنه يكا ولنك هزار خانوار سید و زوار فرار کرده و دو هزار و یکصد نفر از دست سپاه دولت وجوع و ذات هلاک گردیده هفتصد خانوار که نمدیدند و نه گربلان و نه زوار در موطن و مسکن خویش مقیم و بقرار اند و بس و حضرت والا اورا از راه ترحم و ملاطفت فرمان کرد که مواظب حال و احوال آنان بوده متوجه باشد که فرار اختیار نکنند و مقارن اینحال نایب پادشاه گل خان که وارد علاقه سمیای دای زنگی چنانچه گذشت شده بود چهل و نه تن از اشرار هزاره دای زنگی را که بالتسوقت رشوت دادن در ملک مانده بودند گرفتار کرده با هشتصد و سی و چهار میل تفنك و ششصد و بیست قبضه کارد گزی و گاو و گوسفند کمی که از مردم افغان تا موضع غياب فراهم آورده بود در کابل فرستاد و هم هزار و هشتصد روپیه را که اشرار علاقه نیزان باد داده و استدعا کرده بودند که ایشانرا بکسیل کابل نکنند تحویل خزانه آنجانموده خود ایشانرا محبوس و روانۀ كابل كرده راه يكه او لنك بر گرفت و چهارده تن از مفسدان اشرار را با آنکه عبدالکریم خان حاکم آنجا چنانچه آنفاً گذشت معروض داشته بود که دیگری از اشرار و سید و کربلائی و زوار در ملک باقی نمانده است گرفتار ساخته با نصد و چهل میل تفنك و يكصد و چهل قبضه کارد و پنج سير باروت و دوازده سیر سرب نیز بدست آورده تفویض حاكم مذکور کرده امر نمود که بکابل قایل نماید و این چارده تن از رشوت خواری عبد الکریم خان تا این ایام بجا و ما وای خود مانده بودند یا اینکه نایب پادشاه گل خان ایشانرا از اشرار قرار داده گرفتار نمود بهر حال در کابل آمده محبوس شدند و هم در خلال اینجال شاه نظر نام بلوچ متوطن جاکی که شیر محمد خان نامی از هوا خواهان ایندولت را چنانچه گذشت کشته و باعث و بانیش شده از محبوس ورهسپار کابل کشته از عرض راه گریخته بود راه بسرقت بر گرفته با جهند نام در درۀ از کوهبندمان رعایای ایندولت را از حدود کوه سلطان بسرقت برداشت و محمد خان برادر شیر محمد خان مرحوم مذکور که بر حدداری موضع جاکی مأمور بود بتعاقب برخاسته در موضع چشمۀ عیسی طوائف مجارین از همراهان شاه نظر که گوسفندان را می راند ند رسیده دو تن را از دم تیغ گذرانیده گوسفندانرا باز گردانید و از عقب خود شاه نظر که بیست نفر شتر را از کوه سلطان بسرقت برداشته بود بتاخت و از گرد راه در رسیده سه تن از یاران شاه نظر را مجالد هلاك غلطانیده یکتن از یاوران خودش نیز مقتول و یکتن مجروح گشت و در پایان کار پس ازین گیر و دار شاه نظر گرفتار دست سعید یا محمد خان شده و پنج نفر دیگر از اشرار که با و رهسپار طریق ناهنجار بود بقتل رسیده و خود آن متمرد با جهند