{"book":"adl0009","page":1068,"text":"(١٠٣٨)\n\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\n\nمورد الطاف\nشاهانه شدن\nملك اسمعيل\nخان و غیره\nبزرگان قوم\nمنگل\n\nشرح نتیجه\nو ثمرۀ\nشرارت\nو طغیان\nهزاره\n\nشرح حال\nشاه نظر\nشیر بكه شیر\nمحمد خانرا\nكشته بود\n\nموقفش رقم خواهد شد و هم درین وقت ملك اسمعیل خان قوم ممبر على خيل منگل که با جمعی از بزرگان طوایف منگل\nاز راه قبیل سدۀ علیا در كابل واصل شده بود از حصول شرف بار برحیام نایل گردیده همگنان از عطای خلعت\nکه حضرت والا مرحمت کرد سرافراز و ممتاز جانب مساکن خود باز گشته زاد و توشه راه نیز از دولت بایشان\nعنایت شد واز جانب دیگر جنرال شیر محمد خان مقیم ارزگان در روز چهاردهم ربیع الثانی زنان و پسران و دختران\nچهل و هفت تن از اشرار هزاره سکنه چنارتو را که مردان ایشان در زندان کابل محبوس بودند بفرمان طلب\nکسیل در گاه عالم پناه کرد و در اثنای اینحال کیدان محمد حسنخان مقیم سنگماشه جاغوری سه تن خواهران خود\nرا که از جمله یکتن نامزد محمد عمر خان بن ایشيك آقاسی شیر د خان مرحوم بود و ذکر طلب کابل شدن ایشان از\nپیش بشرح رفت باسه تن كنيز هزارگی و مادر خود مصحوب قطب نام برادر خویش در کابل فرستاد و حضرت\nوالا همدر با اعزاز و اکرام فرموده مادر و برادرش را علیحده و خواهرانش را در اندرون حرمسرای امیر مکن\nنموده مصارف ایشانرا از دولت عنایت و عطا کرد و نیز از قفای خواهران خود عیال و اطفال یکصد و نود و دو تن\nگرفتار شدگان هزارۀ سكنۀ چوره و چنارتو و غیره را که در زندان کابل محبوس بودند با بیست و يكراس الاغ\nو سه فرد گاو که جنرال شیر محمد خان و سمندر خان حاکم ارزگان در سنگماشه فرستاده بودند بکسیل کابل کرده\nهمه داخل امان وعید دولت شدند و همدرینوقت عبد الكريم خان حاکم يكه اولنك صد خانوار از سید و کربلائی\nوزوار و بزرگان آنجا را بفرمانیکه بنامش شرف اصدار یافته بود بکسیل کابل نموده معروض پایه سریر سلطنت\nداشت که از جمله مردم سکنه يكا ولنك هزار خانوار سید و زوار فرار کرده و دو هزار و یکصد نفر از دست سپاه\nدولت وجوع و ذات هلاک گردیده هفتصد خانوار که نمدیدند و نه گربلان و نه زوار در موطن و مسکن خویش\nمقیم و بقرار اند و بس و حضرت والا اورا از راه ترحم و ملاطفت فرمان کرد که مواظب حال و احوال آنان بوده\nمتوجه باشد که فرار اختیار نکنند و مقارن اینحال نایب پادشاه گل خان که وارد علاقه سمیای دای زنگی چنانچه\nگذشت شده بود چهل و نه تن از اشرار هزاره دای زنگی را که بالتسوقت رشوت دادن در ملک مانده بودند\nگرفتار کرده با هشتصد و سی و چهار میل تفنك و ششصد و بیست قبضه کارد گزی و گاو و گوسفند کمی که از\nمردم افغان تا موضع غياب فراهم آورده بود در کابل فرستاد و هم هزار و هشتصد روپیه را که اشرار علاقه\nنیزان باد داده و استدعا کرده بودند که ایشانرا بکسیل کابل نکنند تحویل خزانه آنجانموده خود ایشانرا محبوس\nو روانۀ كابل كرده راه يكه او لنك بر گرفت و چهارده تن از مفسدان اشرار را با آنکه عبدالکریم\nخان حاکم آنجا چنانچه آنفاً گذشت معروض داشته بود که دیگری از اشرار و سید و کربلائی و زوار در ملک\nباقی نمانده است گرفتار ساخته با نصد و چهل میل تفنك و يكصد و چهل قبضه کارد و پنج سير\nباروت و دوازده سیر سرب نیز بدست آورده تفویض حاكم مذکور کرده امر نمود که بکابل قایل\nنماید و این چارده تن از رشوت خواری عبد الکریم خان تا این ایام بجا و ما وای خود مانده بودند یا اینکه\nنایب پادشاه گل خان ایشانرا از اشرار قرار داده گرفتار نمود بهر حال در کابل آمده محبوس شدند و هم در خلال اینجال\nشاه نظر نام بلوچ متوطن جاکی که شیر محمد خان نامی از هوا خواهان ایندولت را چنانچه گذشت کشته و باعث و بانیش\nشده از محبوس ورهسپار کابل کشته از عرض راه گریخته بود راه بسرقت بر گرفته با جهند نام در درۀ از کوهبندمان رعایای ایندولت\nرا از حدود کوه سلطان بسرقت برداشت و محمد خان برادر شیر محمد خان مرحوم مذکور که بر حدداری موضع\nجاکی مأمور بود بتعاقب برخاسته در موضع چشمۀ عیسی طوائف مجارین از همراهان شاه نظر که گوسفندان را\nمی راند ند رسیده دو تن را از دم تیغ گذرانیده گوسفندانرا باز گردانید و از عقب خود شاه نظر که بیست نفر شتر\nرا از کوه سلطان بسرقت برداشته بود بتاخت و از گرد راه در رسیده سه تن از یاران شاه نظر را مجالد هلاك غلطانیده\nیکتن از یاوران خودش نیز مقتول و یکتن مجروح گشت و در پایان کار پس ازین گیر و دار شاه نظر گرفتار دست\nسعید یا محمد خان شده و پنج نفر دیگر از اشرار که با و رهسپار طریق ناهنجار بود بقتل رسیده و خود آن متمرد با جهند","chars":3795,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/01068.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/1068","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/1068","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}