Page 1041

(۱۰۹۱) ( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ) مراقبه کرد و خانه نشیمن خودرا با مسرفرمان حضرت والا بایبدولت فروخته باهلو و عیال در کابل آمد و سرای محمد اسلم خان بكبر او واقع چند اول بجهة اقامت او از جانب دولت عنایت شد و همدرین وقت محمد اکبر خان ونور احمد خان و محمد اعظم خان وغلام حیدر خان و محمد کریم خان پسران جانداد خان کوهستانی که از راه معاندت دولت فراریشاور شده بودند و پدرایشان از عریضه واسطه های عفو تقصیرات خود بچندی قبل اجازت آمدن کابل حاصل کرده در عرض راه فوت شده بود بذرینه عریضه عفو تقصیر خواسته پس از حصول اجازت در کابل آمده املاک ایشان که ضبط شده بود مسترد گشت و همدر خلال احوال مذکور از عریضه محمد رحیم خان حاکم کڑاب و میرزا عبد الحمید خان عامل صدور حكم انجاحال رای معدلت پیرای حضرت والا شد که املاك و اراضی میران هزاره که خود ایشان در کابل محبوسند اقدس در باب و حکم ضبط آنها شرف نفاذ یافته است اکثرا مردم هزاره از مستملکات خود قرارداده اظهار میکنند که میران املاک ضبطی مجبور واكراه متصرف شده بودند و از انجا که از ساکنان ایشان میرات مانده قباله نیز ندارند و کار گذاران پادشاهی میران شرير همه را ضبط دیوان سلطنت می نمایند و از بضحی اعدا درایتی خویش را جلك وزمین دانسته فرار اختیار کرده طریق هزاره دیگر دیار پیش میگیرند و حضرت والا فرمان کرده امر نمود که بدون از زمینها و مرغزاریکه میران زراعت کرده باشند دیگر اراضی را که مردم رعیت خواه بسبيل ارث و خواه بشراء متصرفند و خواه میران بعنوان مواجب نوکری بایشان داده باشند ضبط نکنند و هم ملا سکندر دمیانی را بآووازده تن مساح چون عبدالوهاب وسید حسن وفضل حق و حضرت شاه و عبد الناصر وابوبكر وعبد العزيز ودوست محمد و عبداللطيف و امام الدین و محمد ايوب ومحمد شریف از حضور انور مأمور پیمایش املاك واراضى اشرار هزاره دای زنگی و دای کندی شده امرشد که مزارع میران و کسانیكه در جنگ كشته شده اند وسید و كربلائى وزوار و میرزای را که باسیری در کابل آمده اند تماه درقید مساحت و ضبط در اورند و آحاد و افراد رعیت که مجهز و آبی ورزیده و در محاربات کشته گشته اکثروارث نداشته باشند نیز زمین و ملکش را ضبط نمایند واگر وارث داشته باشد بوی سپرده مزاحم نشوند و از آنسوی صاحبزاده تعیین حدود عبد اللطيف که با دین محمد خان و پیر محمد خان وغیره بزرگان باهمی سردار شیرندل خان چنانچه نگذشت براه تعیین فاسد نمودن حدود فاصله و گرفته بود در روز بیست و یکم ماه ذیحجه با همرا هان و کاشتکان مستر دانلد مکستان بورد از صاحبزا ده نقطه سر حد موضع واژه ژوب تا کنار رود کرم خط فاصل مابين درى در نك و نوری خواند را معین کرده علایم فاصله عبد اللطيف بر افراخته پرداخته و مقاون انجال بعضی از اجداد فوج سفرمینا در غرب قلعه دوست محمد واقع موضع هفت آسیاب وردك قلعه در بسته را که جدار و حصارش آباد و استوار بود از زیر خاك پشته مكشوف نمودند و حاجی الر عريضه محمد اسمعیل خان حاکم وردك حال رای والا شده امر اقدس بانکشاف حقیقت ساختمان آن شرف نفاذ (۱) بوته بو او یافت و در بین کار چندی از ظروف مسین وسفالين باجمه از مش و بوتهای (۱) زرگری و پارچه های آلات آهنین مجهول نام مشابه بآلات انگلیسی و استخوانهای اعضای آدمی روی روز افتاده دیگر چیزی ظاهر نگشت و هم در خلال انحال ظرف کوزی سه تن از فوج پیاده نظام نمره بیست و چهارم انگلیس چون خیرالله قوم شاه و خیل متوطن بنون ودادان و فضل سازند و در خان قوم مهسند از عهده سكنة سرکدن واقع كتل جلال آباد و همت خان قوم غلجائی ساکن ناو کی اکثر با سلاح آن طلا و نقره خود از شالکوت كریخته وارد قندهار شدند و سردار عبدالله خان حکمران قندهار مرسه تن را با اسلحه ایشان تدازند مصحوب محافظ در کابل فرستاده با هر حضرت والا سلاح ایشان تحویل قورخانه پادشاهی شده خود ایشان رخصت یافته هر جا که خواستند رفتند و مقارن انجال در روز بیست و چهارم ذیحجه حضرت والا میر افضل خان بن زمانه قتل سید خان قوم با بری را از عناد و حبس بیدوست علیشاه بخیلتانی که مصدر خیانت وسزاوار قتل شده بود بنصب نجات دوست پانی مفتخر ساخت و نخواه سید مقتول مذکور را بوی عنایت و مرحمت فرمود و مأمور بن محكمه نجات چون ملا علیشاه که جوا، محمد خان و ملا عبد المجید خان وسید میرجانخان وملا درویش محمدخان وملا عبد الغياث خان مسله بان و دیوان از پیش رامچند و دیوان ایشر داس هندوان را که هريك باجرى ذى مكنت و معتمدی بودند از ماموریت او فرمان رفت وعدۀ ذکر و امر شد که او را در معاملات و داده بشد و مرافعات تجارتی رئیس خویش دانسته امور مذکوره را از پیش وی آن داده شده وبالاتفاق در محل اجرا آرند و همدرینروز ملا حمزه خان اليز كالى که بفرمان طلب در کابل آمده بود از قبیل شله بود