Page 231

(١٩٥) سامانیان و امرای خراسان پیش از خروج ابومسلم خراسانی هنگاميكه هنوز خلافت در دست امویان بودو اسد بن عبد الله القسری از جانب ( هشام بن عبد الملك ) بر خراسان حكومت داشت سامان خدا در بلخ حاکم بود . گويند انقلابی در شهر رخ داد واسد ألقسری در فرونشاندن آن باسامان خدا كمك نمود . از آن به بعد سامان خداء بلخی کیش زردشتی خود را رها نمو ده و بدین مبین اسلام گرایید. مصاحبت اسد بر حاکم بلخی تأثير زیاد وارد آور ده و او را در سلك ارادتمندان و دوستان کشید بحديكه سامان خداء بعد از فوت اسدالقسری بیاد او یکی از فرزندان خود را بنام وی موسوم ساخت . این اسد صاحب پسرانی رشید و بكمال گردید . فرزندان وی در هنگام ولايت عهدی مأمون بما يدو خواست او در رفع فتنه خراسان كمك مؤثر کرده شهرت خوبی برای خود کمائی کردند و مخصوصاً مأمون ، كفايت و شجاعت فطری ایشا نرا به نظر خوب ديده بدانها احترام زياد قائل شد وقتيكه وليعهد برای احراز مقام خلافت جانب بغداد می شتافت غسان بن عیا د را والی خراسان مقرر کرده و بدو سپرد تا فرزندان اسد را به حکومتهای ا يالات منصوب دارد همان بود که بعد از آن پسران اسد به مراتب عالی رسیدند و هر کدام شان يك حصه از خاکهای ماوراءالنهر وخراسان را زیر فرمان گر فتند نوح ابن اسد كه مردی دارای صفات عالی بود وقوت كافي بهمرسانده بود بحكومت سمر قند منصوب شد. یحیی پسر دیگر حکومت چاچ ( شاش ) و اسپيجاب را اختيار کرد. اومردی بی باك و صاحب قوت بود و استعداد زياد برای فرمان روایی داشت . الیاس كه حكومت هرات وخاکهای مجاور آنرا اداره میکرد مردی آزموده و باجرئت بود. لا کن احمد که حكومت فرغانه یافته بود از دیگران بزرگتر ، دلیرتر زورمندترو دانا تر ببار آمده بود .