Page 53

ملك فخرالدین برادر بزرگ جهانسوز بمیان آمده و مرکزیت بزرگی یافته است. باشندگان این شهر در بین قرن ٦ و در اوائل قرن ۷ هجری در سموچ و آبادی های مستحکمی که با باره و بروج از خشت خام و پخته وسنگ تعمیر میشد زندگانی میکردند. بعد از اینکه علاءالدین محمد خوارزمشاه بین سالهای ٦٠٧ و ٦١١ هجری اردوی غوری وغزنوی را شکست داد پسرش جلال الدین منکبرنی در شهر غلغله مرکزیت قائم کرد تا اینکه هجوم وحشت ناک چنگیز از صفحات شمال به جنوب هندوکش سرایت کرد. چنگیز به اکثر احتمال از راه دره شکاری وارد شده و در شهر ضحاك که خرابه های آن در ١٧ کیلو متری قبل از بامیان در نقطه تقاطع آب های (بامیان) و (کالو) در نقاط مرتفعة کوه سرخ میزند با سالخوی شهر مواجه شد و چون موتی جن پسر چغته ئی نواسه چنگیز بقتل رسید قسم یاد کرد که در شهر آینده زنده جانی را اعم از انسان و حیوان امان ندهد. شهر غلغله بعد از مقاومت بسیار شدید در سال ٦١٨ هجری قمری مطابق ۱۲۲۲ مسیحی با خاك يكسان شد. فاتح مغل شهر را آتش زد آنانی که از شعله های آتش جان بدر بردند از دم تیغ خلاصی نیافتند و بالاخره حصار آزادگان و کانون علم وفضل یادشاهان علم دوست و ادب پرور شنسبانی های غوری وخوارزمشاهی را به زبان و اصطلاح خود (ما اوبالغ) یعنی «شهر مغضوب» لقب دادند.. بطرف جنوب شرق خرابه ها بالاحصار غلغله در داخل دهکده سید آباد بدنه قلعة مستطیل شکل با دیوارهای بلند موجود است که در زبان زداهالی به قلعه «دختر» معروف میباشد. داستان های محلی این قلعه را مربوط به دختر جلال الدین منکبرنی پادشاه خوارزمشاهی میدانند روایات فولکلوری این را هم تذکار میدهد که چنگیز حصار مستحکم غلغله را گرفته نمیتوانست و مدتی دسته های مغلی در پیرامون حصار (٣٤)