Page 408

(۳۸۳) و هم در ولایت او پیانه است تمام شرائط را دربر می‌گیرد . پس گفته میتوانیم که اسکندریه قفقاز در پروان قدیم یعنی جبل السراج بنا یافته بود . مورخین قدیم آنرا از اورتسپانا نیم پنجاه میل و از پوکلااوتیس (۱) ۳۳۷ میل مینویسند . چون مدققین امروزه اولی را عبارت از کابل و ثانوی را هشت نهر قریب پشاور می‌دانند پس از نقطۀ نظر فاصله هم موقعیت پروان با اسکندریۀ قفقاز موافقت می‌کند. از طرف دیگر او پیان بذات خود شهر مهمی داشته چنانچه زوار چینی آنجا را به لهجۀ هوپی نا Ho-pi-na ذکر کرده و شهر بزرگ میخواند . میگویند که مناندر شاه بزرگ کابلستان و گندهارا و پنجاب در آنجا تولد یافته است (۲) . اهالی آنرا الاساد Alassade می‌نامیدند (۳). اسکندر علاوه براسکندریۀ قفقاز بفاصلۀ یکروز راه دو قلعۀ دیگر آباد نموده که یکی عبارت از کارتا نا Cartana است که قرار تعریف پلینی دریای کوه قفقاز (هندوکوه) واقع بوده موقعیت آن طوری که گفته شد نزديك اسکندریه بود زیرا این شهر با کارسانا Karsana متذکرۀ بطلیموس موافقت می‌کند. و دیگر جائی که میگویند آباد کرده اوست موسوم به کاردوسی (٤) می‌باشد که شاید در پنجشیر بوده. سکنۀ این جایها از هفت هزار نفر مقدونی پیر و سه هزار سپاهی ایملجاری Irregulier وعدۀ از سربازان اجیر ترکیب شد (ه) . (۱) پوكلا اوتیس Peukelaotis یاپوکلاس Peukelas نامهای یونانی شهریست که کمی از اندس بسواحل شمال دریای کابل افتاده . از روی خطوط مسافرت زائرین چینی میشود موقعیت آنرا در هشت نهر بسواحل چپ صوات فعلی معین کرد ممکن است یکی از شاهان قدیم نام آنرا تغییر داده باشد گمان غالب بر دیمتریوس میرود که آنرا بنام خود دیمتریاس Demetrias خوانده باشد زیرادر وقت فتح پنجاب نام شهر سنگالا Sangala را بنام پدر خود اوتیدیمیا Euthydemia تبدیل کرد (کننگهم ). (۲) صفحه ٥٠ ـ ٥٣ بگرام دیده شود . (۳) ص ٤٩ آسیا مولفۀ رونه گروسه ( که بتوسط شاغلی علی احمد نعیمی ترجمه شده و تاحال بطبع نرسیده است ) . (٤) ص ١٥٢ سالنامۀ كابل ١٣١٤ (ه) ص ٣٤٦ هستورین هستری و ص ١٤٤ تاريخ یونان مولفۀ كروت