Page 361

( ٣٣٦ ) بوده ( ١ ) « شومری » یا « سومری » نژاد مخصوص کلده که رسم الخط ' ارباب انواع مهیب، جادو، ستاره شناسی ومذهب « ایشتار Ishtar » رابه کلده ارمغان دادند « اکاد » یا اکادی ها که اصلا ً سامی بودند واز عربستان به بین النهرین آمده بودند و شماش Shamash ( آفتاب ) وماردوك Mardouk را می پرستیدند. عیلامی ها باشندگان سوزیاب که ایشان هم قومی مرکب بود ند واگرچه با « سومری ها » و « اکادها » يك مدنيت مشترك داشتند صاحب مجمع ارباب انواع وزبان مخصوصی بودند که نه سامی بود ونه سومری . موضوع اصلیت سومری ها یکی از مسایل خیلی پر پیچ تاریخی است ومعلوم نمیشود که آیا بومیان خود کلده هستند یا قوم متهاجم وفاتح. بعضی ها که « رونه گروسه » هم دران جمله میباشد به اساس يك نظريه قديم اصل ایشان را از حوزه ٔ اکیوس وترکستان میدانند ( ٢ ) وچون به کلده رسید ندقوم دیگری موسوم به اکاد هارا در انجا مستقر یافتند که صاف سامی واز عربستان آمده بود ند این دو قوم زمین کلده را تقسیم کرده در اوائل عصر تاریخی قسمت جنو ب قریب سواحل فارس در دست سومری ها وحصه ٔ شمال یعنی بابیلون عصر تاریخی سهم اکاد ها بود . کلدانی ها ( ٣ ) در ستاره شناسی وفلكيات معلومات زیا د داشتند وحتی آئین آنها عبارت از احترام اجرام سماوی و تاثیرات و نفو ذ آنها بود، وهر شهر از خود رئیسی داشت که در عین زمان اسقف بزرگ، رب النوع محلی یعنی ستاره ٔ آن شهر بود. کلدانی ها در امور زراعت توجه زیاد داشتند و در ساختن اسباب لازمه زندگانی و وسایل راحت کوشش زیاد میکردند واز راه رودخانه فرات و خطوط دشتی مال التجاره ٔ خود را به کوهای ارمنستان وشام می بردند ورسم الخط معروف میخی را که با قلم فلزی روی پار چه ها ی گل ( ١ ) صفحه ٦ تاریخ آسیا جلد اول « رونه گروسه » . ( ٢ ) صفحه ٦ و٧ تاریخ آسيا جلداول تالیف رونه گروسه، پاریس ١٩٢١ . ( ٣ ) قرار بعضی نظریه های جدید کلدانی ها را هم بعضی ها آریائی شمار میکنند .