Page 264

(٢٤١) ملحقات اکبر نامه ابتدا هنگا میکه انجمن تاریخ بفکر طبع اکبر نامه یا کار نامه های درخشان بزر گترین مجاهد ملی وزیر اکبر خان در برابر تهاجم بیگانه وقشون کشی های انگلیس در افغانستان ، افتاد اراده شد که حتی المقدور تصحیح و تحشیۀ هم در آن متدرجاً بعمل آید چون در آن وقت اینجانب افتخار عضویت انجمن مذکور و عهده مدیریت مجله آریانا را دارا بودم با وجود آنکه صلاحیتی در من موجود نبود ، کار تحشیه آنرا بمن سپر دند من هم که چنین امور را بزر گترین افتخار خود در راه ملت و ملک می دانم متقبل شده به آهستگی صفحات آنرا قبل از طبع مطالعه نمودم ، و تا جاهائیکه ماخذ كمك میكرد ، به توضیح اعلام و رجال آن پرداختم ، و چون كثرت گرفتاری مجال مطالعات عمیق تر را نمی داد بعضاً به تفصیلات بسیار مختصر اکتفا می رفت تا مبادا سبب تعطیل طبع کتاب در مجلۀ آریانا گردد ، و ضمناً اگر بعضی اعلام از ماخذ روی دست بدست نمی آمد به اشاره در ملحقات اکبر نامه اکتفا می شد و این کار ازین جهت بود تا موقعیکه کتاب از طبع خارج می شود در اطراف اعلام مذکور تفحصات و تجسسات خوبتر بعمل آید ، اما متاسفانه هنگامیکه کار طبع کتاب انجام یافته و نویسنده هم در آن وقت فرصت کافی داشت ، هر قدر در اطراف اسمای مذکور کنجکاوی بعمل آمد ، کمتر تفصیلات بدست آورده توانست و علت هم اینست که اولاً در قسمت تاریخ قرن ۱۹ افغانستان ماخذ داخلی کمتر بدست است و ثانیاً اگر ماخذ خارجی هم درین زمینه موجود است به رجال درجه دوم و سوم کمتر اعتنا شده و به استثنای ذکر نام به تفصیل بیشتری پرداخته نشده است چنانچه این مشکل را شاغلی دانشمند سید قاسم خان رشتیا هنگام نگارش کتاب افغانستان در قرن ۱۹ ، نیز دریافت نمودند ، و به همین اثر بود که تقر یباً