Page 17

(۲) مرد مان شریف آریا است یاد کرده اند هرات همان شهر نامداریست که در عصر امپراطوری بزرگترین سلالۀ کوشانی افغان یعنی کنشکای کبیر از جملۀ آباد ترین نقاط آسیا بود . هرات همان زمین باشور وحرارتیست که اولین علم حریت و آزادی را تقریباً در حدود سنه ۲۲۰ هجری به سر کردگی اولاد صالح وراد مرد خویش «طاهر» برافراشت و اعلان حریت نموده بر فرخندگی و آبادی خود افزود . هرات همان خاك معموریست که شاداب ترین نقطۀ قلمرو شاهان سفاری بشمار میرفت . هرات همان زاویۀ دور افتادۀ وطن است که در عهد غزنویان بهترین مدنیت را دارا بوده و از جملۀ قشنگترین و آباد ترین شهرهای آسیا محسوب میشد و مرکز تجارت بزرگ بود. هرات همان مرکزیست که آنرا نقطۀ اتصال تمام راه های مما لك عمدۀ آسیا میخوانند هرات همان کانون مدنیت وصنایع زیبا است که آشوبها دیده ولی مانند زادگان کوهستانی آریانا قوۀ قلب و بزرگواری را از دست نداده و بار بار موقع از دست رفتۀ خود را دوباره بدست آورده است. هرات همان شهر زیبا و سر چشمۀ الهام جامی ها و هاتی ها است که در فتنۀ چنگیزی بیک روز دوازده هزار تن از اولاد دلیر واز محبوبین خودرا مقتول دیده و خود جرأت ورشادت از دست نداده است . و از آنجا که زاده گان کهسار بلند آریا نا یوغ اسارت و اشارۀ آمریت کسی را تحمل نمیتوانند شورش ها شده و هرات همواره آزاد مانده است . هرات همان بلدۀ معروفیست که در زمان مغل ها خرابی زیادی را متحمل گردیده ولی قبل از سایر بلاد خراسان قدبر افراشته و بیشتر از همه خرابی های وارده بخود را جبران کرده است . هرات همان خطۀ مرد زای است که چون شمس الدین محمد کرت