Page 44

( ) د از مغان میمنه > مزار شریف و بعضی مربوطات آن از سطح بحر بلندتر واقع و ارتفاع او سط آن از يك الى دو هزار متر بوده سلسله جبال تیربند ترکستان شرقاً و غرباً ازان عبور مینماید از طرف دیگر مانند سایر قسمتهای افغانستان از بحر دور وبادهای مرطوب بجری بآن وارد نمیگردد. لذا اقلیم آن بری بوده در سرما سرد ، مخصوصاً در کوهستانات و در گرما گرم خاصه در میدانهای وسیع و هموار اندخوی و دولت آباد. زمستان میمنه بصورت عمومی سرد و برف باری در اکثر حصص آن صورت میگیرد اما در وادیهای آن مانند کابل و سایر مناطق سرد سیر، برف مدتهای مدیدی دوام نکرده پس از عرصه کمی در اثر تغیر هوا ذوب میگردد، بصورت اجمال گفته میتوانیم که تابستان میمنه نه مثل مناطق گرم سیر افغانستان طاقت فرسا و نه زمستان آن مانند مناطق سردسیر شدید و متمادی است بلکه اقلیم آن متوسط آب و هوایش مخصوصاً در بهار بارانی خوشگوار و فرحت افزا ست بلکه بهار دره های گرزیوان و قیصار از حیث سرسبزی و خوشگواری ومناظر دل فریب طبیعی آن مشهور است. رودهای مهم آن را بلحاظ وادیهایکه مشروب و آبیاری مینماید در چهار قسمت تقسیم مینمائیم اول، رود تگاب دوم رود وادی مرکزی میمنه - سوم، رود وادی المار چهارم رودقیصاره هر چهار این رودها از نشیبهای سلسله جبال تیربند ترکستان سرچشه گرفته متوازیاً از جنوب وجنوب غرب طرف شمال وشمال شرق جریان داشته تمام آبهای آن در طول مدت سال به آبیاری مصرف و چنانچه باید وادیهای متعلقۀ خود را مشروب نمیسازد، یعنی آن قدر آب وافرندارد که کدام دریاچه را تشکیل و یا خارج استفاده مصرف شود بلکه نظر به وفرت اراضی آب آن بسیار قلیل وحتی در موسم بارانی هم کفایت اهالی را نمی نماید. اينك هر كدام را بلحاظ منبع و مصب آن يك بيك شرح میدهیم : - ۱- رود تگاب شیرین : این رود از نشیبهای سلسله جبال تیربند ترکستان سرچشمه گرفته در ابتدا بصورت آبهای باریکی از تگابهای مشهور گرزیوان از قبیل درۀ شاخ، درۀ زنگ، درۀ جوز، تگاب شان، تکاب علی، قولیان وغیره عبور کرده پس از سرسبزی و آبیاری دره های مذکور در حصه دهان دره تنگی بلچراغ يك جا شده بطرف حکومتی و قریه بل چراغ جریان یافته ؛ آب باريك دیگری که از نشیب های مرتفع میرزا ولنگ بطرف قورچی سرازیر میشود و متوازی سرك سربل ومیمنه از شرق سوی غرب جریان دارد در نزديك حکومتی بل چراغ بهم پیوسته دو طرفۀ وادی کم عرض وطولانی بل چراغ را که در حدود سی الی چهل میل میشود آبیاری کرده پس از عبور از تنگی دیگری موسوم به خشت پل داخل وادی تگاب شیرین میگردد و متوازی سر کیکه از میمنه بطرف اند خوی میرود، از جانب جنوب طرف شمال چاری بوده پس از آنکه اراضی تگاب شیرین و دولت آباد را