Page 890

فتوحات اسلامی جلد ثانی (٢٩٧) مذاکرہ سلطان حمید در غیر محل صرف نمودن ظلم کند بر مسلمانان همیشه مرفہ بحال باقی که ابداً بظلم ان نگرفته اند بغبر حق دشوار آید کسی گمان نکند که خلفاء راشدین بر بسیاری نما و پره وزه شهر ها را فتح کرده بر کفار غالب شدند بلکه آن ہمہ بسبب زہد در دنیا و عدم انبساط در دنیا و عدل در بیت المال وجودس ہمہ مساوات برای مسلمانان بوده همان اسباب قلوب بقیه مسلمانان خوش گردیده مالها و نفس ہا و اولاد خود را بذل نموده با کفار جهاد و شهر ہا را فتح نمودند تا اینسد غازیها برای غزا از مال خودا شخمیه کرده اگر قدرت میداشت غیر خود را ہم از مال خود مجهز مینمود و نفوس شان بدین کار رضا مند بوده از رفتن بیت المال ابا همی نمودند اگر قدر تجهیز غزا مال ایشان وظیفی میکرد زیرا که ایشان امرا خود را میدیدند که در جمیع شئونات با ایشان مساوات دارند هر گاه خلیفه و وزرا و عما را باین شیوه رفتار کنند از مسلمانان زیاده گیری وجو اله با رفع شده جور حکام نمی شود زیرا که حکام باین سبب جور مینمایند که که در مال مسلمانان فراخ دستی نموده باین لذت گیرند چون حکام و رعایا در حقوق مساوی باشند و در بیت المال معادله شود نفوس اغنیار بر ادن فقرا سخاوت ورزیده با ایشان مواسات میکنند مردم برای حق مقاد سده از نفوس خود انصاف داده خصوماتی که در بین خود دارند قطع و مرافعه شان بسوی حکام کم میشود کمال محبت والفت بین شان حاصل شده ہر شقاق و اختلاف رفع میشود ہر گاه خلیفه در بیت المال عدل نموده در ترک انبساط دنیا بطریق نبی صلے الله علیه وسلم رفتار نماید و رویه خلفاء را شدین رضوان الله تعالی علیهم را پیش نهاد خود ساز و آن خلیفه قدوه مسلمانان میباشد برای آدمی مانند مزد کسی است که بر قتار ا و عمل نماید از مسلمانان آن خلیفه سبب اتحاد و اتفاق و باعث الفت دلهای مسلمانان و نصرت یافتن بر قوم کفار میگردد و او را درین خصلت رضای خداوند و رضوان در دنیا وجنات النعیم حاصل گشته روی حشم نبی صلی اللہ علیہ و سلم میشود زیرا که وی با مسلمانان رؤف و رحیم است اگر خلیفه چنان نباشد محال است که چیزی ازینها برای او حاصل شود