Page 746

فتوحات اسلامی جلد ثانی (١٥٣) فتوحات معنوی سلطان سلیمان مردم را که برنج کم آبی مدت ها گرفتار بودند آسوده نموده و این تعمیر در عصر پدرش سلیم ثانی اتمام یافت مفصل تذکر این تعمیرات در کتب مبسوط تواریخ مذکورست و بالجمله مفاخر دولت عثمانی و فتوحات وخیرات آن از شمار بیرون است خصوصاً آنهائی که بقوه بازو ویزوی اسلامیت سلطان سلیمان بروی کارآمده و این مخصوصاً دردانه ایست که بثاراج دولت عثمانی قرار گرفته خداوندا و را غرق رحمت کناد از جمله فتوحات سلطان سلیمان آن است که صدقات و وظائف را برای اهل حرمین زیاد و مضاعف نموده آن قوم را که بدون این امر دیگر ماده حیات و منشاء ارتزاق ندارند خیلی برای خود دعاگو ساخته بود این مددو معاش اگرچه از پدرهای گرام سلطان برای شان مقرر شده بود مگر سلیمان آنها را مضاعف ساخته و از خزانه خاص خودهم بران افزوده بود و ما گفتیم که صدقه را جناب پدرش سلطان سلیم مقرر نموده بود مگر سلطان سلیمان بران افزوده و چند قریه را در مصر خریداری کرده و آنها را برای حرمین شریفین وقف کرد دخل را بدانجا روانه مینمود که از حاصل آن قریه جات سه هزار اردب گندم برای اهل مکه و دو هزار برای اهل مدینه میرسید و زمانی که این قریه جات را میخرید وقف نامه آنرا نوشته و قاضی های عسکر مکه بصحت آن در دیوان عالی نمودند و از جمله فتوحات وخیرات آن صدقات جوالی است (جوالی جمع جالیه و آن وجهی است که از اهل ذمه بمقابل توطن شان در دارالاسلام گرفته می شود) و این یک مبلغ هنگفتی است اگر بمقیاس حقیقی آن گرفته شود وبواسطه حلال بودن آن مال وظائف علما ء و صلحاء و کبار متقاعدین را ازان مقرر نموده و چون سلطنت آن پایدار شد درباره این صدقه تفحص نموده دید که سلاطین چرا که کامل آنرا بدست نمی آورند لاجرم در ضبط آن و دفاتر آن بذل همت نموده و چیزی هم از خود زیاد کرده بدان طبقات که عرض نمودیم بمصرف رسانید و نیز در جوالی مصر و شام و حلب وغیر ذالک توجه کرده و علماء و صلحاء و فقراء را بدان ذریعه دستگیری نموده و بهرکدام بقدر لیاقت شان عطا نموده تکیه ها و عمارتها که در آن با طعام برای فقراء پخته میشد ساخت و از ینگونه خیرات و مبرات نشان زیاد است خداوند این سلطنت خیرخواه را دایم