Page 403

فتوحات اسلامی (۳۹۰) ذکر مالک شدن طلیطله را و رو مسلمانها قلعه مذکوره را تصرف شده در دست ایشان بود تا اینکه باز کفار فجار آن قلعه را گرفتند و زود است که انشآءالله تعالی در مابعد بیان کرده شود . ذکر مالک شدن طاغیه طلیطله را در کتاب نفح الطیب گفته که اندلس منقسم میگردد به سه قسم مشرقی و مغرب و متوسط و و هر یک ازین قسام ثلاثه مشتمل است بر شهرهای عظیم که هر کدام آن مملکت مستقله می باشد که در بر گیرنده اماکن وسیعه و منازل رفیعه و ده ها و کشت زار های باندازه و بوستانهای ترو تازه و مردمان متمول منعم از حد افزون کذا فاحال شان از شماره و اندازه حساب بیرون میباشد چنانچه قرطبه و طلیطله و جیان و قسقله و غرناطه و مریه و مالقه و دیگر مواضع که ذکر و بیان آن موجب ملالت و طوالت خواهد گردید از جمله بلاد متوسطه میباشد مریه و بلنسیه و شاطبه و دانیه و سهمله و لغرالاعلی و سرقسطه و تطیله و دیگر اماکن و اقطار که ذکر ان از حیطه بیان افزون است از جمله بلاد مشرقی میباشد و اشبیلیه و مارده و اکشنوبه و شلب و شنترین و لبکه و الخضرا و تطلیوس و دیگر اماکن و دیار که ذکر شان موجب اطناب میشود از جمله بلاد غرب اندلس میباشد چون امر خلافت مسلمانان ضعیف گردیده ملوک اندلس متفرق شدند و اختلاف بسیار در میان شان واقع و فتنه و فساد شایع گردید ممالک مذکوره در قید تصرف و تملک پادشاهان بسیار درآمده از انجمله ملوک الطوایف نام نهاده حکمرانی هر پادشاه در خطه قلمرو آن مستقل و جمله اوامر و نواهی آن در اطراف و اکناف مملکت آن ساری و جاری بوده چنانچه شاعر خلاصه گفته پادشاه ممالک خطیم صغیر مشق ما فکرم ماست - لیکن سلاطین موصوفه در اتساع و عدم اتساع ممالک ملوکانه خود مختلف الاراء بودند و ابتدا تفرق ممالک مذکوره و استبداد تلک طوایف موصوفه از سنه چهار صد و هفت بوده که ملوک مذکوره پیوسته با یکدیگر منازعه و مجادله نموده هر کدام غالب و مغلوب بر همدگر میشدند که عد و شان بانزده و میان اسامی شان محتاج الیه نیست و بزرگترین ممالک در نزد آنها قرطبه که دارالخلافه و پایتخت فیروزی بخت و دارالسلطنه بوده که از جمله ملوک الطوایف معتضد بن عباد بران مستولی و غالب شده بود پیش از تغلب عباد مذکور بر آنولاد قبضه اقتدار ملوکانه ابی جهور یحیی بن جهور بن معافری کلبی بوده و ابتدای تصرف آن از سنه چهار صد و بیست و دو و بعد از موت آن بتصرف اولادات او تا اینکه در سنه شصت و یک ابن ذی النون صاحب طلیطله بقهر و غلبه از نزد شان گرفت تا سنه چهارصد و شصت و نه بتصرف آن بود او معتضد بن عباد مذکور بعد از مقاتله بسیار ولایت ذبور را از نزد ابن ذی النون انتزاع