Page 171

فتوحات اسلامی ( ۱۵۸ ) بیان صلح ارمینیه و آذربایجان آذربایجان ملک وسیع است که کران بر کران موقان ولایت شکی در قفقاز غربی از بایکان با دو هم ترجمه برو بکست از نواحی آنهم اند حد مدینه بر و علم است در شرقی و جزو باکویه لنگران شروانک از نواحی آنجا موصل شهر بزرگی ومشهور لیست که بلحاظ نوع نامیدند بین الجزیره ۶ ق ارمینا عبارتست از سه قسمت ارمینه صغیم ارمینا شش ملاطیه سیواس ، و آخریسی قونیه ، از شهر های ارمینیه است ارمینه صوریان قومی است از نواحی خوزستان ۱۴ نجم فرستاده مصالحه نمودند و نیز با دلم جنگیده مراجعت کردند . بیان صلح ارمینه و آذربایجان در همین سال از رایجان نقض عهد نموده حضرت عثمان ولید بن عقبه بن حیط را از کوفه بغزا مودن آآنجا امر نمود سبب ولایت و لید در کوفه این بود که سعد در کوفه همراه عبدالله بن مسعود مخاصمه نمود عثمان عزل سعد را جهت قطع مخاصمه مصلحت ندانسته ولید را عوض وی بکو فه والی ساخت ولید وار بمقانه آذربایجان آمده می کنایه شبل الارسکی بمقدمه شکر بود اهل موقانرا برو طیلسان را غارت گرد فنج نمود اموال شانرا غنیمت اولاد شانرا اسیر کرد اینها اهل آذربایجان طلب صلح نمود جدید در بدل هشتصد هزار درهم مصالحه نمود صالح سعید بن قیش کرد بعد از ان شکر را پراکنده نموده سلمان بن ربیعه باهلی امبر با ست دوازده هزار جانب آرمینه فرستاد چون بارمینه رسید اهل آنرا مقتول و ماسور و غارت کرده اموال شانرا غنیمت گرفته خرم محفوظ نزد ولید آمد ولید که فاتح گردیده و بغنیمت گرفته بود بطرف کو فه از راه موصل سیار گردید تا اینکه میشه نزول نمود مکتوب حضرت عثمان در انجا برا و رسید مضمونش این بود که معاویه بن ابی سفیان بمن خبر داده بر اینکه روم لشکر فراوانی بر بالای مسلمانان سردشانده و را ی من اینست که برادران شان اہل کوفه آنها را مدد بدهند لهذا مرد کاری و دلیر را با هشت یا نه هزار نفر از انجای که نامه من بتو میر سد جا طایفه روم بفرست و السلام . چون مکتوب حضرت عثمان بولید رسید از کیفیت مردم را مطلع گردانیده ایشانرا بغزا دعوت نمود سلمان ابن ربیعه ره با هشت هزار اہل کوفه متوجه روم گردیده رفت و اہل شام را با خود همراه ساخته داخل ارمین و هم گردید بعد از ان غارت کنان داخل روم شده آنچه میخواستند غنیمت گرفته هر شهریه از بلاد را فتح کردند نغین گفته اند کسیکه سلمان بن ربیعه را بمعاونت حبیب بن مسلمه فرستاد سعد بن ابی وقاص بود . در زمانیکه والی کوفه بود بعد از معزول شدن ولید ره و سبب آن فرستادن مکتوب عثمان ره بجانب معاویه بود بدین مضمون که حبیب بن مسلمه را همراه اہل شام جانب ارمنیه بغزا فرست چنان ارمینیه که با زربایجان است پس متوجه ارمنیه شده به قالی قلا برید معاش را برایشان تنگ گردانیده بر قرار خو د یا دادنج بستر به طلب امان نمودند حبیب امان شانر انپد یرفته بسیاری آنها فرار نموده بشهر های روم ملحق گردیدند حبیب بن مسلمه با همران خود مدت یکماه در انجا اقامت نموده برایش خبر رسید که سرهنگ ملک ارمینا قن همراه هشتاد هزار اشکریان روم متوجه او گردیده و نام سرهنگ ملک حنی موریان بود و مملکت ارمینا تشر عبارت از شهر هایی بود که بعد از ان عثمانیه اولاد سلطان قلج ارسلان سلجوقی آمد و آن شهرها ملاطیه و سیواس د نصرین و قونیه و شهر ها ئیکه متصل است قنططینیه بنا بران حبیب طلا و یه نامه نوشته او را از کیف میچ داد معا و ینه عثمان نوشته بضرت عثمانی سعید بی القاس شاد آمد