Page 3010

در منطقهٔ آموی علیا ترجمهٔ جناب عبدالغفور خان مترجم انجمن ادبی -۷- قسمت دوم - عبور از اشکاشم و غاران ولی دیوار درین نقطه بقدری خراب است که نمیتوان در پی را درین جا تشخیص داد. از معاینهٔ دقیق این مقام معلوم میشود که روی برجها و پرده های آن چه از داخل و چه از خارج ، با خشت ١٦ در ٩ در ٤ انچ پوشانده و روی آن گل رست گرفته شده است - وخالیگاه ما بین هر دو جانب دیوار ، از گل رست بصورت طبقات پرشده و بفواصل غیر منظمی (که از ٦ تا ١٠ انچ میرسد) بته و خار وامثال آن نهاده شده است و رویهمرفته همان اصول ساختمان که در مقامات «کانسر» Kansir «وقیزقرغان» kizkurghan استعمال شده (۱) در قلعهٔ قعقعه نیز بکار رفته است . من از استعمال این اصول که اهالی محلی ، امروزه بی بهره و در بناهای قدیمهٔ ترکستان چین منظور نظر بوده ، چنین استنباط میکنم که قلعهٔ قعقعه ، خوب قدیم است . قسمت مزیّنهٔ دیوار در پائین ارگ ، دیوار یا پردهٔ که خالیگاه مذکوره را میپوشاند ، بطرف جنوب بالا رفته به پای صخره های سراشیبی که انجام غربی کوه قلعه بشمار میروند وصل میشود . صخره های مزبور دارای یك استحکام مثلث نمای خارجی است که از خشتها بطور محکمی بنا یافته . در ین جا نمیتوان دیوار را تا بالای صخره ها تعقیب نمود ، مگر در نقطهٔ اتصال دیوار با صخره ها ، يك برج کلان و گرد (V) و نیز يك دیوار ضخیم دیده میشود که ضخامت قاعدهٔ آن زائد از ۱۰ فت بوده وارگ را با استحکامات خارجی وصل کرده و قسمی از خط مدافعه را (كه اينك تذکار می یابد) تشکیل میدهد . دیوار محوطه ، از انجام شرقی ئی استحکامات خارجی ، بجانب جنوب مشرق بطرف دریا پائین می آید . و برای اینکه دیوار مزبور بخوبی روی سراشیبی قرار بگیرد و کار مدافعه هم آسان شود ، یك دیوار دیگر که دارای چندین گوشه و کنار است متصل آن آباد گردیده - (۱) رجوع شود به کتاب Serindia (سرهند) جلد اول ص ٦٩ و ٧٥ ٤٠٢