Page 2871

( صفحه ٩٥ ) خوشحال خان ختك ( سال ششم ) نواسه خوشحال خان ترجمه کرده است . و نیز خوشحالخان سفینه یاد داشتهای مفصلی دارد که افضل خان نواسه اش در تاریخ مرصع بآن حواله میکند و هم راورتی میگوید که خوشحال خان يك قسم مختصر نویسی و رزم نویسی را ایجاد کرد که صرف باو و خاندان او معلوم بود و آنرا زنجیری میگفتند لیکن افسوس است که حالا بدست نمی آید علم وفضل درین خاندان موروثی بود وقابل تعجب چه همه پسران او باستثنای دو سه و اکثر نواسه ها و کواسه های اوادیب و شاعر شیرین کلام وصاحب دیوان بودند و ماچند پسر خوشحال خان را که مانند پدر مالك تالیف و تصنیف در پشتو اند نیز نام میبریم : - (۱) اشرف خان : پسر بزرگ خوشحال خان در ایام حبس خود خیلی آثار پشتو نوشته است که مملو از احساسات وطن پرستی اوست . (۲) عبدالقادر خان صاحب دیوان که مشتمل بر غزلیات نفیس پشتو میباشد و کتاب آدم خان و در خانی را بزبان پشتو نوشته و دیوان جامی را از فارسی به پشتو ترجمه کرده است . (۳) صدر خان صاحب دیوان و کتاب خسرو و شیرین نظامی را از فارسی به پشتو ترجمه کرده . (٤) سکندر خان مثنوی مهر و مشتری و يك ديوان غزلیات را نوشته است . (٥) گوهر خان صاحب دیوان غزلیات نفيس . راورتی میگوید « یکی از عمده ترین خواص این خاندان علمی این است که زنان این خاندان نیز ذوق و شوق علمی داشتند چنانچه بسیاری زنان این خاندان معروف دیوان ها تصنیف کرده اند یکی از زنان خوشحال خان که ما در اشرف خان است شاعره مشهوری بود چنانچه خیلی غزلیات و اشعار آن دیده میشود و این خاندان برای ادبیات پشتو خدمات قابل قدری نموده و خیلی آثار آنها دیده میشود اگرچه اکثر آثار این شخص معروف و خاندان عالی او بدست نمی آید و از بد قسمتی مفقود شده است » ناتمام ٢٩٠