Page 2170

شماره ( دهم ) سال دوم مجله کابل ( ٤ ) هم تصور کنیم باز علاوه بر این همه اگر اینرا هم ملاحظه کنیم که معین شدن حدود و معاني لغات در يك محیط بیشتر مربوط ترویج است تا معانی آنها از راه الفت یافتن مردم در اذهانشان جانشین گردد ، آنوقت اینرا هم باید متیقن باشیم که همه زحمات فردیکه امروز مترجمهای ما میکشند عبث رفته میرود ، زیرا هر تطبیق و یا تراشیدنیکه میکنند جابجا میاند و هیچ حرکتی در اطراف ترویج آنها نمیشود ، تا اینکه رون کواسه ها بیاید و حیران بمانندکه خلطهای امروز را چاره نمایند و یا اینکه برای اولاد های خود راه احتیاط و نو بکشند و بهمین رقم تا وقتیکه باشد پشت بمستقبل و دست بطرف اصلاح ماضی روان خواهیم ماند ، که منشأ عمده این فلاکت و خطرها تنها ترجمه خواهد بود ، باز این فقره ۵ ذکر گردید یگانه مشکله ترجمانی نیست ، بلکه : مشکلات بسیار دماغ گداز دیگریست که پیشروی مترجم میآید مثلا اگر در مقابل يك لغتی واقع شود که حدود و معانی اصلی آن غیر از معانی باشد که در محاورات عموم یاعوام رایج است . يك کلمه « خیال » را مثال میآرم : که چندین معنی نقیض دارد اولا در محاورات عموم بجای گمان استعمال میشود ، چنانچه عوض گمان میکنم خیال میکنم میگویند . باز معنی نقیض دیگری دارد که براي تصمیم و خواهش نیز کلمۀ خیال استعمال میشود چنانچه « خیال دارم فلانه کار را بکنم » باز معنی دیگری نقیض این هر دو دارد که کار ناشد را « خیال » مینامند در حالیکه معنی « کتابی » یعنی صحیح آن نه آن و نه اون و نه این است بلکه قوة از قوه های نفسی استکه با غریزه و میل علاقه مند تر از دیگر قوا میباشد همچنین کلمۀ شخصیت در عرف عموم معنی و مفهوم حیثیت و مقاما دارد در حالیکه در اصطلاح علمی مراد از شخصیت همان صفات خصوصی و میزات يك فرد انسان استکه او را از دیگران بشنا ساند و یا سوا بسازد ، ولی گمان نرود که مقصود من از ذکر کردن این مثالها اشاره بضرورت تعدیل دادن معانی لغات در نزد عموم میباشد مخصوصا بعد ازینکه میرائی گردید ، که تبدیل دادن آن کمتر از تغیر دادن خوی مشکل نیست بلکه تنها مطلب را من حیث بحث خود میگیرم که این چنین کلمات ــ که بسیار زیاد است ــ از مشکلاتیستکه وقت و دماغ و مهارت ترجمانرا صرف میکند ، و یا اقلا او را مجبور میسازد که علاوه بر اصل مطلب مداخلات تحدیدی زیادی در موضوع کرده ١٤٠