Page 2098

( ٥٤ ) مجله کابل شماره ( نهم ) سال دوم و بکتاب خانه مهم سلطنتی هم راه یافت بعد ازان شیخ باغتنام موقع در مطالعات وسعت داد اگر چه درین ضمن کتابخانه طعمه حریق شده و بتحريك معاندین او بنام محتکر علوم ویرا محترق دانستند ولی این اتهام از در جات او در حضور سلطان نکاست . تا آنکه دوره سلطنت امیر نوح سپری و سامانی ها بظهور دوره غزنوی مضمحل شده و روز گار شیخ بخوشی نمیگذشت و رهسپار جرجان شد و آنجا هم نزد حکمران محلی منزلتی یافته و در جرگۀ فقها و ندما قرار گرفت تا شهرت او به سلطان محمود غزنوی رسیده بلکه د شمنانش سلطان را بجلب او در غزنین و اذیتش بر انگیختاندند ، ولی شیخ از آنجا فرار کرده و به زحمت زیادی خود را به ابیورد رسانید و از انجا به نیشاپور رفت و در انجام از بیم ملا زمان سلطان تاب مقاومت نیاورده بجرجان عودت کرد این مرتبه لیاقت و حسن عمل شیخ بواسطة معالجۀ خواهر زاده قابوس علاوه بر یافتن عزت و شهرت از تهلکه هم نجات دادش قابوس اورا با احترام در دربار خود نگهداشته و نزد سلطان محمود شفاعت بسیاری کرد تا کدورت خاطر سلطان را به نسبت او زایل نمود ، اما چون این دولت براي شيخ عاجل بود پس از طغیان مردم و قتل قابوس ، شيخ ترك جرجان کرد ولی چندین مرتبه در اطراف رفته و باز بجرجان برگشته تا اخیراً در زمان سلطنت مجد الدوله متوجه ری گردید و از معالجۀ آن پادشاه ماليخوليا هم يك مدتی براحت دران خطه بسر برده متعاقباً در قزوین و از انجا همدان رفت در همدان لیاقت طبي وي در علاج قولنج شمس الدوله بن فخرالدوله ، گذشته از عزت دربار و ندیمی پادشاه شیخ را بر تبه وزارت رسانید ولي در عهد پسر او تاج الدوله متا سفانه شيخ الرئيس باندازه سه چهار ماهی محبوس گردید تا در دوره علاء الدوله که به سوی اصفهان رهسپار گردید از طرف پادشاه وقت ، استقبال و پذیرائی خوبی شده اگر چه رقابت هائی از طرف علمای آنجا با شیخ ور زیده شد بزمان کمی اظهار فضیلت ابن سینا او را سردستۀ فضلای آنز مان و مکان قرارداده وزارت را دوباره نصیب او گردانید اما درین مرتبه مدت دراز تري بوزارت زیست و با علاء الدوله در اوقات مختلف عزت و ذات او از فکر رسا و تدبيرعالي خويش همرائی ها کرد ، مخصوصاً بعاقبت اندیشی های خود در مقابل حملات وسلطۀ سلطان مسعود پسر سلطان محمود ٨٨٩