Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ( اول ) سال دوم مجله کابل ( ٥٨ )
دارند ، بعلاوه تاریخ سیاسی ملتین در اغلب از منه بهم مخلوط بوده ، و در مرور چندین قرن
قبل از حضرت مسیح و بعد ازو پادشاهان افغانستان از قبیل باختريها ، کوشانی ها ، هياطله ها
بر قطعات وسیعهٔ هند حکمرانی کرده اند ، هکذا گاهی حکومات هند از قبیل چندر گپتاهای
اول ( قبل از مسیح ) وكالالاها ( بعد از ظهور اسلام ) در بعض حصص افغانستان تسلطی
بهمرسانده اند ، در نتیجه این علایق تاریخی بود که افغانستان مدنیت یونانی وصنایع باختری
را در هندوستان انتقال داد ، وخود نیز در تحت نفوذ دین بودا وحتی براهما داخل شد .
باکل حال این موضوعاتی که شمردیم عجالته از دایرهٔ مقالات ما خارج ، واز وظایف تاریخ
مفصل افغانستان است ، پس ما از ظهور اسلام درهند ببعد سخن خواهیم گفت :
اسلامیت در اواخر قرن اول هجری در منتها اليه حدود شرق جنوبی افغانستان یعنی صفحات
ولايت سند قدم نهاد ، و ژنرال عماد الدین محمد قاسم ( داماد حجاج ثقفی ) در عهد خلافت خلیفه
معروف عرب عبدالوليد ابن عبدالملك ، حکمران سند داهیر نامی را مغلوب نموده شهرهای دنیل
و نرون را فتح کرد ( ٩٣ ه ) محمد قاسم برای اولین بار - در تاریخ اسلام ـ رود بار سند
را عبور و بلدهٔ مشهوره ملتان را مقر حکمرانی خویش قرار داد ، پیشرفت اسلام نیز درهمین
منطقه برای چند قرنی خاتمه یافت . بعد از عمادالدین اخلاف او چندی در آن دیار حکومت
داشتند ولی چون اهالی هوای آزادی در سرداشت آخراً در نتیجه شورشهای پی درپی
حکومت عربی را مستاصل ساخته و بقول صاحب حديقة الاقاليم طایفهٔ موسوم به سومريها
از زمینداران آنسر زمین زمام حکومت در دست گرفت . بهر حال از وقت محمد قاسم
تاقرن چهار هجری اسلامیت در صفحات پنجاب و هند نشانی نداشت .
در اوائل قرن چهار هجری دیپال نام آنکداورا چیپال واجیپال خوانند یکی از مقتدرترین
ملوك متعدده هندوستان بوده از کشمیر تاملتان و از سرهند تامیدان پشاور حکومت داشت ،
افغانها سلطهٔ وسیع اینشخص را در حدود خود و پنجاب بادیده رضایت نمینگریستند لہذا
بزودی برعليه او داخل محاربات شدند و اولین دسته های مجاهدین افغان در سال ٢٠٤ ه
از وادی های پشاور بہجوم آغاز کرد ، درین جهاد ملی بطوریکه صاحب خور شید جهان
میگوید طوایف زبر دست غلجى كمك و اشتراك نمود و در مدت پنجاه هفتاد جنگ
٥٨
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.