Page 78

(۷۱) دیدند که شورش بکلی خاتمه نیافته است امنیت کامله در ایالت مذکور حکمد فرما نیست علی الخصوص در کوهستان آشکارا اغتشاش و بی امنی دیده می شد و ملاهای استالف به منتهای جدیت اهالی را به انقلاب تحریک مینمایند فتح خان لشکر تهیه و با آنسمت فرستاد ولی نتیجه آن جز اینکه مزارع و باغهای آنان را خراب ساخته و اهالی را به فقر و گرسنگی گرفتار کند بیشتر نبود و اهالی نیز وقتی که وزیر از شهر خارج و مصروف فرونشاندن بغاوت مالکان و خوانین ایالت دوردست تری بود باغ خودش را تباه ساخته و باین صورت ازو انتقام گرفتند و برای آنکه ضرر اندکتر بوی کرده باشند غرسها را از پست اور باغ اور ندهند . (۱) در مرحله اول فتح خان برای آنکه کوهستانیها را براه بیاورد به لطف و کرم متوسل شد ولی دادن القاب و تهیه [؟] رشوت انعام هیچ موثر واقع نشد حتی تهدید تباهی و قلع وقمع هم تاثیری نکرد چنانچه در چنین موقع کوه ها برآمده و قراری میشد هر آینه این کاتین گذارشان دیری دوام نکرده و بالاخره دوست محمد خان حکمران حکومتی کوهستان شد (۲) وادعا کرد که خوانین سرکش منطقه مذکور را با طاعت مجبور و تسلیم کند (۳) وقتی بالای وظیفه محوله خویش میرفت دوست قدمی جـی سنگهه (۴) و برادرش نواب اسد خان نیز او را همراه رفتند (۵) (۱) موهن لال لایف آف امیر دوست محمدخان جلد اول صفحه ۹۴ (۲) میسون جورتیران بلوچستان، افغانستان ایند دی پنجاب جلد دوم صفحه ۲۳. موهن لال میگوید که دوست محمدخان خودش وظیفه مذکور را بعهده گرفت لایف آف امیر دوست محمد خان جلد اول صفحه ۹۰ (۳) تاجکهای منطقهٔ کوهستان برای دفعهٔ اول در زمان سلطنت اولی محمود بغاوت کردند و این در موقعی بود که میرویس واعظ میخواست قوای آنها را بمقابل شاه استعمال نموده و شاه شجاع را به تخت بنشاند تا زمان سلطنت زمانشاه مالیهٔ خویش را بدون هیچ اقدام و شکایتی به شاه کابل می پرداختند هر چند در بین خاندان های داخلی شان بعضی بی امنیی ها دیده می شد . این مخالفت های داخلی علت مرگ های متعدد و دشمنی های زیادی گشت تا آنکه سر تا سر ایالت مذکور به حالت جنگ و کشت و خون متلار گرفتار گردید و این مسئله سبب شد که اقوام مذکور جنگ جو و سلحشور گردیده و فن حرب و انداخت را بکلی خوبی و مهارت بیاموزند از نقطه نظر مذهب سنی های خیلی متعصبی بودند و هیچ مسئله نمیتوانست آنها را از احترام به اشخاص مقدس مذهبی شان منصرف نماید که این اشخاص دعوی داشتند که از محترم ترین و قدیمی ترین خانواده های قبایل شان میباشند (۴) این سردار پیر سنگهه که برادر نهال سنگهه عطار یوا لابود به امیر دوست محمد خان وقتیکه در پشاور بود رابطه پیدا کرده بود که در آنجا در جمله یکمردی که از طرف رنجیت سنگهه آمده بود شمولیت داشت و در بین سردار جوان بارکزائی و سردار پیرسنگهه مهمانی ها و ضیافت های نهایت زیاد ولا ینقطع در باغ نوره خا که ردو بدل شد این سلسله ضیافات به منتهای ظرافت و زیبائی کرت های زیادی تکرار شد . وقتی چائی سنگهه به لاهور مراجعت کرد اعتما در نجیت سنگهه از و سلب شد زیرا او خیال میکرد که از طرفداران وزیر شده است از پشاور و نیز مصلحت دانست که مملکت مذکور را گذاشته و با چهل نفر سوار سکه به پشاور آمده به دوست محمد خان پیوست (میسون جور تیزان بلوچستان، افغانستان ایند دی پنجاب جلد سوم صفحات ۲۱-۲) (۵) موهن لال (لایف آف امیر دوست محمد خان جلد اول صفحه ۹۰)