Page 170

(١٦٣) صرف از طرف نمايندگان سکه اداره می شد اکنون حقیقتا از طرف قوای سکه اشغال نموده و نفوذ خویش را تا سرحدات آخرین توسعه بخشید : رنجیت سنگ برای مدت چند هفته در پشاور مانده عبد الغیاث خان پسر نواب جبار خان و دیگر اشخاص مهم و برجسته منطقه مذکور احترامات خویش را به او تقدیم داشتند اگرچه «جاگیر» های بزرگی به سلطان محمد خان و برادرانش اعطا نمود ولی ادارۀ امور عسکری وملکی صوبه ها وا یالت را بدست یکی از افسران که از لاهور مقرر نموده بود سپرد (۱) دوست محمد خان هنگامیکه بکابل مراجعت نمود امور آنجا را خیلی درهم وبرهم یافت اشخاص کمتر به او وقع گذاشته و از احترام و عزت او کاسته بود بی انظمی و غارتگری زیاد حکمفرما بود. (۲) امیر عقیده داشت که علت اینهمه گزارشات سؤ واسباب مهم آن برادران وخبث او ندان او میباشند که پیوسته و تا اکنون کوشش دارند اقتدار او را سلب نموده و او را از پای فگند بهر کیف بزرگترین امریکه در پیش داشت تهیه لوازم عساکر خودش ویک تعداد زیاد پیروان سلطان محمد خان که بترك پشاور مجبور گردیده و اکنون وسائل معاش خود را از وی قواستند بود، رویهمرفته گذارشات مذکوردوست محمد خان را مجبور گردانید که از برادران فتنه وی خویش استشاره و استمداد نماید چنانچه آنها نیز ملارشید آخند زاده را بحیث نماینده خویش نزد او فرستادند. این شخص اگرچه ظاهراً فرستاده شده بود تا بدرد امیر خورده واز دستگیری و یا و معاونت نماید ولی از روی حقیقت باو سپرده بودند که حتی المقدور مقاصد و نیات دوست محمدخان را برهم زده و اقدامات او را عقیم بسازد از اینر و اولین کاری که امیر کرد کم ساختن عده پیروان ونفری او بود که برای آنکه نه عساکر خودش و نه نوواردانی که از پشاور آمده بودند برنجند تصویب نمود که برخی از آنها و بعضی از اینها را بیرون کرده و از هر دو دسته اشخاص عمده وکار کنی انتخاب نموده نگهدارد .(۳) وعلاوتاً از نجبای خویش مطالبه نمود که بدوستان وخویشاوندان شان که از پشاور آورده شده بودند اعانه داده و خیراتی بدهند. این مطالبه هنگامه برپا نمود که حاجی خان با زبان تند و درشتی که داشت بیشتر در آن حصه گرفت (٤) بهر كيف مسئله مذکور انعکاس بدی کرده و در نتيجه يك نوع حرکت و هیجان ۱- کننگهم :( هیستری آف دی سکه «صفحه ۲۱۰) هاوان: (اندیا ایند افغانستان صفحات ١٣٤و ١٥٨) فرير میگوید که سلطان محمد خان حاکم روهتاس مقرر گردید. (هستری آف دی افغانز صفحه ۲۳۰) ٢- واید میسون جورنیر ان بلوچستان افغانستان ایند دی پنجاب جلد سوم صفحه ۳۵۰) (۳) بهر كيف موهن لال : میگوید که از درك تقلیل نفری قدیمی وا عانه برای نوواردان پشاوری آذوقه وما يحتاج شان را تهیه نمود. (لایف آف امیر دوست محمدخان) (جلد اول صفه ١٣٤) (٤) حاجی خان میگفت که بزرگت ترین علت ناکامی قشون در مقابل سکهها عدم اعتماد امیر بر خویشاوندان او بود که هر چه را به پسران خود می سپرد (میسون، جورنیزان بلوچستان افغانستان اینددی پنجاب جلد سوم صفه ٣٥٢)