Page 130

( ۱۲۳ ) هنوز کیف دیری نگذشته بود که محمد عظم خان بحالت برافروختگی وعصیانی باقوه زیاد و توپ های مخرب بطرف غزنی عزیمت نمود . قلعه شاهی غزنی هشت روز محاصره گردیده ومورد ضربات شدیدی قرار گرفت ولی محاصرین نه تنها آنهمه ضربات را رد کردند بلکه پیشتر از دشمن با توپهای خویش هنگامه برپا نمود. بالاخره محمد عظیم خان صلح وقرار را با برادرش مصلحت ومناسب دانسته و دوباره نواب صمد خان را برای مذاکرات نزد او فرستاد. ولی چون دوست محمد خان اعتماد کامل نداشت ورود وطرح مذاکرات را در درون قلعه بپذیرفته و قرار داد که در خارج قلعه با او مذاکره نماید ." (1) واب صمد خان کوشش میکرد که دوست محمد خان را براه آورده وراضی بسازد که خود را به برادرش تسلیم نماید . ولی دوست محمد خان باو گوش نداده و گفت که سرش را قربان غزنی خواهد ساخت و آن را نخواهد گذاشت . ایلچی مذکور به خیمهٔ خویش مراجعت نموده وروز دیگر باز دوست محمد خان را ملاقات نمود چنانچه درین روز دوست محمد خان موافقت نمود که قلعه را بگذارد ولی از باعتیکه حیثیت محمد عظم خان برجا مانده و برهم نخورد بایست دوست محمد خان رفته واحترامش را باو تقدیم نماید . لذا دوست محمد خان برادرش محمد عظم خان را حاکم غزنی مقرر نموده وبعد از گرفتن ترتیبات و لوازمات مقابل کدام حملهٔ ناگهانی برای ملاقات برادر خویش بیرون شد . برادران بیکدیگر شان را بوضع گله آمیز در آغوش گرفتند وصلح بین شان قایم گردید . دیری ازین تعهدات وقرارداد دو برادر نگذشته بود که اغتشاشاتی در سرحد مشرقی بوقوع پیوسته و بی نظمی تولید گردید . در ۱۸۱۲۰ سردار دال سنگه و جمادار خوشحال سنگه از طرف رنجیت سنگه باهزار نفر فرستاده شدند که دیره اسمعیل خان را از دست افاغنه بکشند . اخیراً حافظ احمد خان نواب «منکبرا» بود ومنکبزای دردیره اسمعیل خان بنام او حکومت میکرد . سکها شهر مذکوررا محاصره نمودند وحکمران مذکور مدافعه نمود تا آنکه او گرفته شد وقوای نواب پراگنده گردیده و تمام هستی ولوازم واسباب عسکری او بدست سکها افتاد. متعاقب فتح دیره اسمعیل خان دیگره دلیان «خانگره» و «مانجگره» نیز فتح شد بعد ازین سکها به محاصرهٔ « منگبرا » پرداختند ولی فعال مذکور مدت بیست و پنج روز مقاومت نموده ومدافعه نمود تا آنکه علائم خیانت در جبین سردارهای بزرگ هویدا شده ونواب را به تسلیم نمودن آن مجبور گردانید . اگرچه با واجازهٔ تصرف دیرهٔ اسمعیل خان داده شد ولی با یکندار حکمرعای سکه گردید که بیشتر حصهٔ « منگرا » را به آنطرف دریای مذکور میبایست با ووا گذارد . (2) این فتوحات رنجیت سنگه صدمهٔ زیادی به متصرفات افغانی وارد نموده و ضیاع بزرگی برای (1) از قلعه ازراه دروازه خارج نشد بلکه ریسمان انداخته و از راه دیوار پائین شد (موهن لال : لایف اف امیر دوست محمد خان کتاب فوق جلد اول صفحهٔ 126) (2) ـ پرنسب : اوریجن آف دی سکه پاوران دی پنجاب صفحات 129 - 131 م گریگور دی هستری آف دی سکه جلد اول صفحه 190 . مریز رنجیت سنگ صفحات 129 - 30 و کننگهم : دی هستری آف دی سکه صفحه 162 .