Page 654

(۹۹) ربة النوع فراوانی را نشان میدهد چیز دیگری است که به دوره های قدیم تر ارتباط دارد . همین قسم اگر به زیورات و ستاره ها و تاج و اکلیل « اناهیتا » ربة النوع رودخانه اکسوس (آمو دریا) استناد شود گفته میتوانیم که صنعت کاران و هنرمندان لایقی قبل از یونانی ها در باختر وجود داشت . البته فتوحات اسکندر در شرق و مخصوصاً دوره سلطنت مستقل شاهان یونان و باختری عصر جدیدی در تربیه ذوق صنعتی و انبساط صنایع ظریفه کشود . شبهه نیست که یونانی های قدیم در شعب مختلف صنایع ظریفه مخصوصاً هیکل تراشی سرآمد تمام ملل بوده و اصول تربیه بدنی ایشان زیبایی و تناسب بدن را به مفهوم حقیقی و حد اعلای آن رسانیده بود . مخصوصاً این فن در عصر خود اسکندر با استاد چیره دستی مانند «لی سپ» که هیکل تراش دربار او بود و ساختن مجسمه اسکندر را غیر از او کس دیگری اجازه نداشت به منتهای ترقی خود رسیده بود . مدرسه هیکل تراشی «لی سپ» در آریانا تاثیر زیاد نموده و قراریکه بهترین مجسمه های هده نشان میدهد استادان هیکل تراش افغانستان تناسب و بلندی قامت را به اصول موضوعه «لی سپ» می ساختند . علاوه برین روی مسکوکات شاهان مستقل یونان و باختری بعض ارباب انواع میتولوژی یونانی را مانند «هرکول» از روی مجسمه «لی سپ» نقل کرده اند . معلوم نیست که خود «لی سپ» یا از همکاران او کسی با قشون اسکندر و یا بعد تر به مملکت ما آمده و یا آثار او به اینجا آورده شده است «تریور» درین باره چنین اظهار نظر میکند: «غرابت ندارد که با اسکندر اصل و یا نقل آثار دست «لی سپ» به آسیای مرکزی آورده شده و دستور مدرسه او را صنعت کاران باختری ترجیح داده و محافظه نموده باشند (۱) علت ترجیح هم (۱) «تریور» در جای دیگر کتاب خود «صنعت یونان و باختری» میگوید: حامی ایوتیدم و احفاد او هرکول بود . ایوتیدم اول تصویر «هرکول» را از روی مجسمه نشسته او که کار «لی سپ» بود در مسکوکات خود بضرب رسانید . این مجسمه اول در «تارانت» بود. در ۲۰۹ مسیحی آنرا به روم بردند . ایوتیدم دوم تصویر هرکول را از روی مجسمه دیگر «لی سپ» نقل و در سکه های خود بضرب رسانیده همین قسم تصاویر «پوزیدون» و «دیوسکوری» مسکوکات هلیو کلس و اپوکراتید از آثار «لی سپ» نقل شده .