Page 547

(٦) یونان و باختری شد. یونانی‌های شامی تصور می‌کردند که شاید با اشتراک خون یونانی دولت باختر را محکوم خود خواهند ساخت ولی درین راه اشتباه نموده بودند زیرا یونانی‌های باختر بعد از زمان اسکندر رابطه خونی را هم بدتدریج از دست داده و به اندازه باختری شده بودند که جز نامی از یونانیت درانها باقی نمانده بود یونانی‌های باختری در فضای آزاد باختر فقط برای آن تربیه شده بودند که آزاد و مستقل حکومت کنند و این تنها راهی بود که اولاد آزاد هندوکش هم با آنها هم نوائی کنند چنانچه کردند. ایوتیدم وقتیکه در باختر پادشاه شد خود را پادشاه مستقلی اعلان نمود. جلوس او بر تخت باختر مصادف به عصر قشونکشی «انتیوکوش» سوم شامی یعنی سال‌های (٢١٢ - ٢٠٤ ق م) و محاربات او با تری داتس و ارتبان شاهان پارتیا میباشد. در اوائل این فصل متذکر شدیم که بعد از تجزیه امپراطوری اسکندر سلوسی‌های شامی همه خاک‌های آسیائی را میراث خود میدانستند و به اساس این مفکوره غلط که ناشی از حرص و تجاوز به حق دیگران است میخواستند همیشه به حصص شرقی آسیا دستی و نظارتی داشته باشند ولی نه باختر و نه پارتیا هیچ کدام زیر این بار نیامد و نقشه‌های آنها بهم خورد. چون دیدند که با اقدامات سیاسی و اداری و تحريك و توطئه و امید و هراس منظورشان برآورده نمیشود و هر طرحی که میریزند باختر و پارتیا از آن به تحکیم شالوده استقلال خود استفاده میکنند بنای اقدامات جنگی را نذاشتند و انتیوکوش سوم شامی بر آن شد که شخصاً با سپاه زیادی بطرف شرق بر آید و پارتیا و باختر را عملاً محکوم سازد. چون پارتیا روی خط سیر او بطرف شرق واقع بود طبعاً اول تر مورد حمله قرار گرفت. باختر و پارتیا بکمال خونسردی منتظر وقایع بودند. انتیوکوش سوم برای بر هم زدن اتحاد آنها و تقویت خود از «ایوتیدم» شاه باختر خواهش نمود که او را برعلیه «پارتیا» كمك كند ولی ایوتیدم حاضر به قطع