Page 453

(۱۹۶) فصل هشتم در آسیا دشمن بزرگ و رقیب قوی خود میداند هرکس میداند که اگرپای برطانیۀ عظمی در میان نبود دولت روس اعتنائی بدولت ایران یا چین یا عثمانی یا افغانستان نداشت و استقلال آنها را هم تا مدت زیادی بر قرار نمیگذاشت غیر از دولت انگلیس دیگر هیچیک از دول اروپائی در مشرق زمین تصرفات معتنائی ندارد اگر دولت روس با آنها قسمت جزئی از غنیمتهای خود بدهد آنها بخوبی قانع خواهند شد و یک طرف ایستاده و دولت روس را واخواهند گذاشت که بمیل خود رفتار نماید دولت انگلیس در ممالک مشرق زمین خود بیشتر از دولت روس نفوذ دارد و صرفه دولت انگلیس درانست که از تخطیات دولت روس نسبت بدول ضعیفه آسیائی ممانعت نماید و دولت مشارالیها را از سرحدات هندوستان دور نگاه بدارد اینکه دولت روس از دولت بزرگی مثل دولت انگلیس متنفر میباشد بدیهی است دولت روس بآسانی فراموش نخواهد کرد که در زمان سیواستاپول از دست دولت انگلیس چه صدمه ها خورده است و مخالفتی که در مواقع متعدده دولت انگلیس نسبت بدولت مشارالیها نموده است از خاطرشان محو نمیشود روسها هندوستان را مخزن بزرگی مملو از طلا و غنیمت میدانند واکثر سربازهای روس را دیده ام از خوشحالی میرقصیده اند که شاید روزی در تاراج نمودن این مملکت متموله دسترس داشته باشند آرزوی آنروز را دارند که در سرحد هندوستان بین دولت انگلیس و روس جنگی شروع شود و روسها از کمال بی بصیرتی گمان میکنند که هندیها انگلیسها را نمیخواهند و مشتاق دولت روس خرس میباشند و خاکپای آنها را بچشم میکشند حتی بعضی سیاسی دانهای بزرگ روس گمان میکنند همینکه دولت روس از قلل جبال همالیها و ہندوکش بطرف هندوستان نگاه کنند هندیها مثل خانۀ زنبوری بحرکت آمده و انگلیسها را بضرب نیش خود ہلاک مینمایند و از روسها همراهی مینمایند واقعاً بی اطلاعی آنها باین درجه کاملست که عموماً اعتقادشان انیست همینکه دولت روس در سرحد هندوستان در میدان جنگ حاضر شود انگلیسها باکمال عجله بدون اینکه در مقام مدافعه برآمده ضرب واحدی بکار ببرند فرار میکنند اما می ترسم روسها روزی از این حماقت سفیهانه خود متضرر شوند روسها میگویند ما میتوانیم از معاهدات و وعده های خود همیشه