Page 449

فصل هشتم ١٩٣ و بر قرار داریم و دولتین روس و انگلیس را نگذاریم که قطعه از ممالک را متصرف شوند باهمان همسایه خود که بقا و استقلال ما را منظور داشته باشد اتفاق نمائیم و بمخالفت کسانیکه خواسته باشند ما را ضعیف بنمایند بجنگیم، چون ما میدانیم دولت انگلستان بهیچیک از ممالک ما چشم طمع ندارد بلکه میخواهد از دولت روس هر چه ممکن باشد دورتر بوده باشد لهذا فطرتاً لا بدیم با دولت انگلیس دوست باشیم ولی فقط ما زمانی دولت مشارالیها پولیتیک مداخله نمودن در امورات ما را بر قرار دارد و بجهت استقرار مملکت ما همراهی مینمایند بجهت توضیح این مطلب که اتحاد کامل سلاطین اسلامی آسیای وسطی برای دولت انگلیس مفید است فقره را مثلا بیان نمایم در ۱۸۸۷ میلادی مطابق ۱۳۰۵ هجری که امیر شیر علیخان بمخالفت انگلیسها اعلان جهاد داده بود و عساکر خود را در سرحد هندوستان جمع مینمود یک نفر مسلمانی که بسمت نماینده گی سلطان عثمانی بدربار امیر شیر علیخان آمده بود سعی مینمود که امیر مزبور را و دارد که بمخالفت انگلیسها اعلان جهاد ندهد امیر مذکور هم جمع آوری لشکر خود را در سرحد هندوستان ترک نمود و دولت هندوستان از این تغییر که دفعه بخاطر امیر شیر علیخان بروز نمود بحالت انگلیسها نافع بود و ملتفت گردیدند و تغییر مزبور بواسطه نفوذ نماینده اعلحضرت سلطان عثمانی بود ولی بد بختانه چون امیر شیر علیخان قبلا با اعلحضرت سلطان عثمانی مذاکراتی نداشت در باب نماینده مذکور بدگمان گردید چرا که دوستان دولت روس که در دربار امیر شیر علیخان بودند با میر مشار الیه گفتند که سلطان معظم له محض بازیچه دست مشاورین خود میباشد و نیز میگفتند این شخص که خود را نماینده سلطان عثمانی میخواند جاسوسی ست که انگلیسها او را فرستاده اند که شمارا فریب بدهد امیر شیر علیخان هم بدون اینکه از دولت عثمانی تحقیق نماید که این مطالب صحت دارد یا خیر از روی سفاهت حرفهای مذکور را باور نمود لهذا ماموریت نماینده مزبور پیشرفت نکرد واگر بین این دو دولت اسلامی استمرار وسایل مذاکرات درمیان می بود بجهت دولت انگلیس و نیز بجهت دولت افغانستان مفید بود خلاصه کلام تا زمانی که دولین انگلیس و افغانستان با هم دوست باشند و ملتفت شوند که فوائد و ضررهای آنها یکی است دولت روس ابداً بخیال تسخیر افغانستان یا هندوستان نخواهد افتاد و خیال مذکور پیشرفت نخواهد کرد اگر دولت روس از روی ۲۴