Page 395

(۱۳۸) فصل هفتم هنوز باندازه که من میخواهم نرسیده است در باب انبارهائی که بجهت ذخیره آزوقه و علوفه لشکر در شهرهای بزرگ و معتنابهای افغانستان بنا نموده ام پسرم اخلافم نصیحت مینمایم که از من پیروی نموده ذخیره این انبار ها را هر ساله تجدید نموده از غله پنجاه دارند و غله کهنه را بقیمت ارزان تر از جاهای دیگر بعوض مواجب لشکر بدهند و بقیه را هم فروخته و گندم و جو تازه خریده بجای غله که خرج شده است ذخیره نمایند و غله را که میفروشند عموما جلو دارها بجهت اسپها و یا بو ها و سایر مالهای بار کش بخرند پسرم و اخلاقم نباید بحدوث اشخاص نامجرب گوش بدهند که اینها ازین تدبیر من که چهل و هشت هزار یابوی بار کش و چندین هزار خروار غله حاضر دارم تخته گیری مینمایند این اشخاص میگویند چرا باید دولت تحمل مخارج این همه مالهای بار کش بشود در صورت لزوم ما میتوانیم مالهای مذکور را از خود مملکت بآسانی استیاع نموده یا کرایه نمایم این اشخاص تخته گیر خیال نمیکنند که در تنگی وقت شخص آن قدر خیال و کار دارد که نمیتواند بمهم این امورات بپردازد باید همہ چیز بحبت اقدام بکار همیشه حاضر بوده باشند و اگر بعد تهیه دیده شود وقت زیاده ضایع میشود و اکثر مواقع عزیز از دست میرود علاوه براین تمام مالهای بارکش همیشه مشغول کار میباشند و همان قدر که مخارج آنها میشود بخزانه دولت هم همان قدر عاید میشود پسرم باید داخل فهم نباید فقط از دیدن تعداد زیاد لشکر خوشحال بوده باشند باید همیشه در نظر داشته باشند که معتنا ترین مطلبی که باید همیشه در خاطر آنها باشد اینست که لشکر را دلگرم و خوشنود داشته باشند شخص ازینکه لشکر مغایر و آزرده خاطر داشته باشد بهتر ست که هیچ لشکر نداشته باشد در یافتن این امر که لشکر را باید چگونه خوشحال و دل گرم داشت بسته بقوه فهم خود پادشاه آنهاست ولی چیزی که معین است اینست که لشکر را نباید عنقا مستخدم نمود و مواجب آنها را مرتبا باید داد امیر شیر علیخان که لشکر را نصف میگرفت و مواجب آنها را هم مرتبا نمی پرداخت در تمام مملکت لشکر خیلی آزرده خاطری داشت و آنها در جلو لشکر انگلیس که بطرف کابل می آمدند بقدر رعایای افغانستان هم ایستاده گی نکردند سبب همین دل شکسته گی لشکر بوده است که کار سلاطین افغانستان در یک جنگ واحد یک طرفه شده است چرا که لشکر مایل بجنگیدن نبوده است یا آنکه آنها را عنقا مستخدم نموده اند چنین لشکری با کمال اضطراب منتظر رسیدن دشمن میباشند و در ان وقت بدون اینکه جنگی بنمایت با طراف