Page 366

(۱۰۹) فصل ششم اراضی آنرا که متصل بچین میباشد گفتگوئی حاصل شد و بجهت قطع و فصل این امر دولت هندستان کرنیل یمت را مامور نمودند و مشارالیه هم مسئله مذکور را بدون ستیزه و نزاعی تمام نمود کمیسیون سرویت رجوی مسئله سرحدی را فقط از دهنه ذوالفقا تا خواجه سالار تحدید نموده بودند اگر چه از دولت هندستان خواهش نمودم که این خط سرحدی را تا کوهستان پامیر ممتد نمایند ولی اقدامی نمودند اگرچه بموجب عهدنامه ۱۸۷۳ میلادی روسها قرار داده بودند که بدخشان و واخان جز مملکت افغانستان بوده باشد لیچونی روشان و شغنان مشرف براه پانی است که از روسیه بطرف هندوستان میروند روسها اسباب چینی مینمودند که این دو نقطه را تصرف نمایند ولی من پولتیک آنها را قبل از وقت ملتفت شده حکامی از جانب خود فرستادم تا قبل از انکه روسها بتوانند داخل آنجا با شوند آن ولایت را متصرف شویم و من دراین مسئله از دو جهت استحقاق داشتم اولا ولایت مذکور بموجب عهدنامه ۱۸۷۳ میلادی جز مملکت من بوده است و ثانیا آنکه امیر بخارا جزی از ولایات دروازه را که بسمت کناره دست چپ رود جیحون واقع است متصرف گردیده بود باین سبب من هم محقق بودم که آن نقطه ولایت شغنان را تصرف نمایم که بسمت کناره دست راست رودی واقع است که از دریاچه موسوم (بویکتوریا) جاری میباشد این پیش دستی من در تصرف ولایات مذکور بتاریخ بیست و چهارم ماه ژویت ۱۸۸۳ میلادی در محل سورتاش بین کرنیل مانوف و مامور من شمس الدین خان منجز بزد و خوردی شد که در جای دیگر مذکور گردیده است در ماه نوبر ۱۸۸۳ این ماده بین من و سفارت سرمار تیمر دوراند قطع و فصل گردید و بعد از ان در ۱۸۹۳ میلادی عساکر خود را از ولایات مذکور احضار نمودم و در عوض ولایات دروازه را متصرف شدم در ماه مارت ۱۸۹۵ بین دولت روس و دولت انگلیس قرار داده شد که جز ولایت (درواز را که این طرف رود جیحون واقع است امارت بخارابا فغانستان تسلیم نماید و افغانها نقاط ولایات شغنان و روشان که تجنار دست راست رود پنجه و رود جیحون واقع است تخلیه نمایند و رود برا که موسوم بویکتوریا جاری میشود دفعۀ ثانی بدست آورده خط سرحدی افغانستان معین و مشخص گردید خداوند را شکر میکنم که ازان وقت تا بحال از نزاع و گفتگو های دائمی در باب سرحد شمالی و مغربی مملکت خود آسوده شدم و تا امروز امنیت