Page 356

فصل پنجم ۹۹ بین رسید البتہ ما قومی بود باین مضمون که دولت ہندوستان نمی‌تواند بجهت وعده های مبہم نامعلوم شما برای دعوت نمودن سفارت انگلیس بکابل انتظار بکشند لہذا لارد رابرتس سپہ سالار ہندوستان بالکثر زیادی بجهت محافظت او بکابل فرستاده میشود پذیرفتن ده ہزار نفر سربازی که باید آنها ر امثل مہمان خود پذیرائی بنمائیم کار خیلی صعبی بود چون میبایستی صد ہزار نفر سرباز را بجهت پذیرائی آنها حاضر نمایم لہذا چون دیدم که دولت ہندوستان درصدد فراہم آوردن اشکالات میباشد بدون اینکہ احدی از مامورین دولت من غیر از منشیهای مخصوص از اراده من مطلع بشوند مرا سلہ بعنوان لارد سالسبری که صدراعظم دولت برطانیه عظمی بود نوشته بتوسط یک نفر دوست خود بانگلیستان فرستادم در ان وقت لارد کراس وزیر امور ہندوستان و سرجان کا رست نائب او بود من از اینها امتنان دارم که مراسلہ مرا بملاحظہ لارد سالی بپیر رسانیدند اگرچہ تمام خواہشہا را کہ در مراسلہ خود نموده بودم نپذیرفتند ولی از خوش بختی دیگر جنگی اتفاق نیفتاد ولکن مناقشاتی که بین دولت من ولارد لانسدون بود بکلی مرتفع نگردید تا زمانی که را برتس از ہندوستان رفت و جنرال سرژورژاویسٹ بعوض او بپسپہ سالاری ہندوستان منصوب گردید و سفارت سر مارتیمر دورند در ۱۸۹۳ میلادی بکابل آمد از اظہار این امر مشعوفم که بعد از ان لارد لانسدون و من با ہم دوست شده از یکدیگر مفارقت نمودیم و من خیلی آسوده شدم نظر بحالات تواریخ زمانهای گذشته افغانستان از ملاحظہ این معنی نتوانستم صرف نظر نمایم که ہر فرمان فرمائی که خواسته و توانسته است جنگی بر پا نماید چرا که مشارالیه در کارهائی که راجع بدولت افغانستان بوده اختیار کامل داشت و چون مجلس پارلمینٹ برطانیه عظمی فقط قول فرمانفرمایا را اصغای نمودند لہذا فطرتاً بدون حقیقت رسمی حکم آن مسئله را بحقانیت فرمان فرمایان نمودند جہتش این بود که حکمرانهای افغانستان نماینده در دربار دولت انگلستان نداشتند و وسایلی ہم بدست آنها نبود که دولت انگلیس را از حقیقت مسئله از جانب طرف مقابل مطلع سازند لہذا خیلی مایل بودم که نماینده من در دربار فرمانفرما مثل آنکہ ہمیشہ بوده است مقیم باشد و نیز بتوانم که با دولت انگلستان ہم مذاکرات نمایم بسبب