Page 349

فصل پنجم ۹۲ بسیار منتفع گردیدم و مقاصدی را که ازین ملاقات آرزو میداشتم بانجام رسانیده بتاریخ ۱۴ ماه اپریل از راولپندی بکابل مراجعت نمودم بعد از مراجعت خودم بکابل تمام مذاکراتی که بین من فرمان شده بود کتابچه مختصری نوشته بجهت اطلاع رعایای خود منتشر ساختم دیگر لازم نیست که شرح آنرا بیان نمایم ولی چند فقره مطالب را مذکور میدارم این ملاقات بنای دوستی ما را این قدر مستحکم نمود و تمام اشتباهات ما را بدرجه رفع کرد که در ظرف مدت فرمان فرمای لارد دفرین بین او و من مشاقشه روی نداد و تمام اکاذیب باطله که نسبت بمن بدولت هندوستان اظهار نموده بودند مرفوع شد و دوستی این دو ملت آشکارا ظاهر گردید و مطالبی که نوشتنی نبوده در بین صحبتهای شفاهی قطع و فصل گردید و این مطالب راجع باستحکامات سرحد شمالی و مغربی افغانستان بود ثمره مانفرما یک باطری توپهای بزرگ و تفنگ و وجه نقدی بمن داده و وعده نمود که در صورت لزوم باز هم همراهی نماید و از میان این جهت سدی برای پیش آمدن روسها صورت پذیرفت فرمان فرما را متذکر ساختم که با وجودیکه من در باب پیشقدمی روسها آگاهی و اخبار از ماسیاتی داده بودم بملاحظه احتیاط یا بسبب نزاع بین شرق وزرای دولتی هیچ اقدامی بعمل نیامد و روسها یکی از چهار مواقع را که در جلواه آنها بود از پیش برداشتند یعنی از چول خیوه و بخارا عبور نموده مرو و سرخس را متصرف گردیدند نه فقط همین بود بلکه اینجه را نیز که جز مملکت من بود در زمان توقف من نزد شما گرفتند اقدامی که بعد ازین خواهند نمود این است که کوهستان پامیر را متصرف خواهند شد اقدام سوم این خواهد بود که ایران را تحت اقتدار خود خواهند آورد و چهارم هرات یا به شهر دیگری از افغانستان که دران وقت مناسب بدانند حمله آور خواهند شد لهذا باید ما کوهستان پامیر را قبل از انکه روسها بگیرند متصرف شویم ولی افسوس اقدامی بعمل نیامد و چنانچه خبر داده بودم روسها امروز کوهستان پامیر را متصرف میباشند لارد دفرین جواب گفت بجهت محافظت هرات و سرحد شمالی و مغربی افغانستان بشما هر گونه کمک از قبیل وجه نقد و اسلحه و ادوات حربیه و نیز مهندسین یا صاحب منصبان انگلیس از جهت همراہی داده