Page 334

فصل چهارم ۷۷ السنه مفصله ذیل را میتوانم تکلم نمایم و خطوط آنها را هم بخوانم افغانی که زبان قدیم افغانستان است و فارسی که زبان علمی میباشند و روسی و عربی و هندوستانی این دو زبان آخری را کاملاً نمیدانم ولی می فهمم مایل هستم که از تمام مطالب چیزی تحصیل نمایم و ابداً موقعی را بجهت تحصیل علم تازه از دست نمیدهم لهذا هر وقت از مردمان خارجه یا از اهالی وطن کسی بحضورم می آید از انها هر گونه سوال مینمایم مخصوصاً از مطالبی که میدانم آنها را اطلاعی کامل حاصل است خیلی تحقیق میکنم تا باین واسطه از هر کس چیزی کسب نمایم در باب اعیاد و ایام تعطیلات در افغانستان سالی پنجروز عید میکیرند و این ایام از قرار ذیل است یکی عید فطر و دیگری عید اضحی این دو عید چون از قرار ماه قمری معین است در فصول مختلفه واقع میشود عید سوم عید برات است این عید هم بحساب ماه قمری است و چهل و پنجروز قبل از عید فطر است عید چهارم عید نوروز است که هر سال بتاریخ بیست و یکم ماه ماس فرانسه واقع میشود در تمام این اعیاد بضی از صاحب منصبها و نوکرهای خود و نیز بصبیانها و اطفال و اقوام خودم هم انعامات و خلعت میدهیم در ایام عید با تجار هم برای من تعارفات می آورند در روز نوروز تمام اشیاء و آلات و ادوات حربیه و قورخانه و غیره را که در ظرف تمام سال در کارخانجات کابل ساخته شده است غیر ازان چیزهائی که در انبارست ملاحظه و معاینه می نمایم بکارگرهای کاین اشیا را ساخته اند برحسب قابلیت اسبابی که ساخته اند جزایا سزامیدهم و عیب و نقص کارهای آنها را بآنها می نمایم تا بعدها در کار خود بیشتر مواظبت نمایند توپها و تفنگها و غیره را که میپسند مینمایم به نشان زدن امتحان میکنم پس ازان در قورخانه و مخازن دولتی ضبط می کنند و اسلحه که ناقص ست بکار خانجا عودت میدهند تا آنها را اصلاح نمایند عید پنجم یادکار لقبی ست که دران روز ملت من بمن داده است یعنی لقب ضیاء الملت والدین این لقب در روز عید الضحی که مصادف بابیست و پنجم ماه مر۱۸۹۶ه میلادی بود ملت من بمن دادند ولی چون تصدیق این لقب از تمام ولایات سایر شهرهای افغانستان در ماه اوث که مصادف با بیست و چهارم ماه اسد بودند من رسید