Page 291

فصل دویم ۳۴ چهار هزار روپیه مواجب دارند درجه سرتیپی دارند و بکذا احتمال دارد بعضی اشخاص پیدا شوند که مایل باستدراک عیوبات دیگران و صرف نظر کردن خودشان باشند و این گونه اشخاص میگویند من خیلی مایل باخذ پول هستم ازین قبیل مذاکرات کراراً بسمع من رسیده که میگویند حتی یک شاهی را از هر ماخذی که ممکن باشد خواه صحیح یا غیر صحیح اخذ می نمایم در جواب این مکالمات همین قدر میگویم لازم نیست اوقات خود را صرف جواب دادن این حرفهای بیهوده نمایم سلامتی و حفاظت مملکت کلیه منحصر است باینکه قوای عسکریه و ادوات حربیه باندازه مخصوص حاضر باشند و این کار بدون پول غیر ممکن است اگر چه بالنسبه با مارات سابقه مالیات و پول بیشتر از مملکت تحصیل مینمایم ولی عساکر را هم بالنسبه بسابق بیشتر مواجب میدهم اشخاصیکه اینگونه گفتگو ها می نمایند بهتر است بمنظومات خواجه احرار سمرقندی که یکی از اولیاء معروفست رجوع نمایند در منظومه مذبوره میگوید تحقیق عاشق خدا عاشق پول نخواهد شد در باب مطبع و تدریس قبل از جلوس من بتخت افغانستان در تمام مملکت هیچ مطبعی دائر نبود و بتدریس این قدر بی اعتنائی داشتند که مجبور شدم در تمام مملکت اشتهار دادم سی نفر منشی لازم دارم که بتوانند زبان خود را بنویسند و بخوانند فقط سه نفر بقاعده مشروطه پیشتر پیدا نشدند حمد خداوند را که امروزه هزار نفر از اتباع من صاحب سواد هستند و هزار ها نسخه‌جات کتب متعدده در باب اطلاعات مضامین مختلف و نوشتجات چاپی و تحریرا و اسناد و غیره در مطبع کابل طبع و نشر میشود و در تمام شهرهای افغانستان مدارس ابتدائیه برای اهالی و افواج نظامی دائر شده میشود انشاءالله عماقریب در کابل دارالفنونی بجهت تدریس علوم متعدده و طریقه تدریس بوضع فرنگستان دائر خواهد شد و نیز باهالی کابل حکم داده ام که اتفاق نموده روزنامه‌ نیم رسمی در کابل طبع و نشر نمایند شخصیکه بجهت احداث نمودن مطبع در کابل قابل تمجید بود مرحوم منشی عبدالرزاق هندی از اهالی دپلی بود مشارالیه بمرض نوبه وفات یافت ولی کار مطبع را اکثر از اهالی کابل که مشارالیه بانها تعلیم داده بود از پیش می برد و محض پاداش خدمات او مواجب او را بدون کم و کسر ببازماندگانش میدهم در باب