BrowseDurrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān → page 93

Page 93

Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān · pages 1–700


Page image — the source of record

Scanned page 93 of Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān

Machine transcription

«۳۱» همیشه از عابرین دره خیبر راه پشاور بصورت قطاع الطریق وجه نقد وجنس حاصل میکرد چون بسیار نفر از وضع قطاع الطریقی او عرایض بحضور اعلیحضرت تیمورشاه تقدیم کردند اعلیحضرت موصوف که آنگاه به دارالبرز پشاور نزول اجلال داشت از ضعف اداره ارکان سلطنت دایره غضبش در جوش آمده حکم فرمود که معنی بدست نیاوردن یکنفر قطاع الطریق چیست. از میان اعاظم دربار ملا فیض الله خان قاضی القضات بدست آوردن ارسلاخانرا بر ذمت خویش گرفت. ملا فیض الله خان سوگندرا وسیله کامیابی دانسته با ارسلاخان عهد کرد که من از خون تو شفاعت میکنم و بزمّت میگیرم که احدی مزاحم حال تو نشود مشروط بر آنکه شرائط توبه در میان آورد، خودرا بحکومت تیمورشاهی تسلیم نمائی ارسلاخان از اینکه ملا فیض الله خان قاضی القضاه نامه ای بعین کلمات فرستاده بود مذکور بدون تردد خود را بقاضی القضاه تسلیم کرد و بحضور اعلیحضرت تیمورشاه مشرف شد. پس از چند روز ستمدیدگان ومدعیان چندین ساله ارسلاخان که صدمات مالی وجانی از وی دیده بودند بحضور اعلیحضرت تیمورشاه عرائض مکرر تقدیم کردند. اعلیحضرت تیمور شاه بدون آنکه از اسرار قاضی القضاه آگاه باشد حکم قتل ارسلاخان را صادر کرد. در این وقت ملا فیض الله خان قاضی القضاه از سوگند و عهدی که با او بسته بود در وقت امر اعدام شرط استشفاع ومُعاونت بجا نیاورد. اهالی طبقات عامه که از این اسرار بی خبر بودند این سوگند و بد عهدی را بخود اعلیحضرت تیمورشاه نسبت میکردند ودر حقیقت این وضعیت بتوسط ملا فیض الله خان بعمل آمد . قرار اخبار شهرا دمعلی قلی میرزائی اعتماد السلطنه ایرانی که در کتاب موسوم به (تاریخ افغانستان) نگاشته است اعلیحضرت تیمور شاه درانی در اخیر سلطنت خود از چیزهائی که بسیار تأسف داشت همین حکم اعدام ارسلاخان مهمند بود وآن بطوریکه مذکورشد از دست قاضی القضاه بقل رسید ویقیناً اگر استشفاع میکرد مذکور اعدام نمی شد. ازین باعث اعلیحضرت زمانشاه جوان ۲۲ ساله از نقائص افکار و اعمال قاضی القضاه عصر پدرش چیزهائی را که نوت برداشته بود یکی همین بد نامی پدرش اعلیحضرت تیمورشاه بود که نظربوساطت مذکور نزد تمام طبقات بسوگند ناحق با ارسلاخان متهم شده بود. زمانشاه فرمود که ملا فیض الله خان از حضور پدر والاگهر (تیمورشاه) فرمانی حاصل کرده بود که در سال علاوه بر دیگر جایگیر و مواجب شش هزار روپیه تنها بنام صرف نسوار دماغ میستانید. و به فحوای[ ان المبذرین کانو ااخوان الشیاطین] باید اینگونه عالم مغرور و به غرامات این وجوه زائدوی مورد غضب باشد وچون مضرات ملا فیض الله خان در مورد سران قوم درانی و همین شهرت سوگند نا حق که با اعلیحضرت تیمورشاه از طرف او نسبت شده بود قاضی را بزندان بالاحصار فرستاد وتا هنگام مرگ رهائی نیافت وبر تمام جایگیر او که درهر گوشه و کناربودحکم مصادره اصدارشد. و دگر کدورت خاطر نشان اعلیحضرت زمانشاه درانی ازملا فیض الله خان قاضی القضاه این بود که درهنگام توجه اعلیحضرت تیمورشاه از دارالسلطنه هرات بجانب قندهار بعزم عیادت پدرش اعلیحضرت احمدشاه غازی که در باب امرسلطنت در تشویش بود در یکی از منازل

Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.


Cite this page
Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān, page 93. Afghanistan Digital Library, New York University Libraries. Machine-transcribed text: Afghan Press Archive, https://afghanpress.org/book/adl0964/93 (accessed [date]).
Permalink
https://afghanpress.org/book/adl0964/93
Machine-readable
JSON · IIIF manifest · Canvas
Source
Afghanistan Digital Library record