Page image — the source of record
Machine transcription
(٤٦٤)
رحمت داوی
شاعر معاصر زمانشاه درانی
در آغاز نگارش کتاب درة الزمان نسخه معتبر خطی از دست فاضل دانشمند غلام جیلانی خان جلالی باختیار من گزاشته شد.
اثر خطی مسمی به (لیلی مجنون) بکاغذ زرد گون ابریشمی کشمیری ساخت در (٢٤٢) صفحه به قطع ۱۸-۲۰ سانتی بخط نسخ و بعین رسم الخط صحیح پشتو و از نقطه نظر فن خوشنویسی باندازه متوسط نوشته شده است. مصنف کتاب رحمت داوی شاعر معاصر اعلیحضرت احمد شاه کبیر و اعلیحضرت تیمور شاه واعلیحضرت زمانشاه است.
بقول شاعر (مصنف لیلی مجنون) پسر او احمد نام که طفل شیرین زبانی بود بعمر پنج سالگی فوت شد ، و پدر از داغ مصیبتش دل تنگ گردیده و به تصنیف کتاب لیلی مجنون مشغول شده است و گوید کتاب لیلی مجنون بزبان فارسی زیاد بوده ومن خواستم بزبان شیرین پشتوا کتابی برشته نظم در آورم. این شاعر ذوق جبلی خود را در سرودن شعر پشتو از نقطه نظر روح افغانیت و احساس ملیت خیلی بلند نشان میدهد و در راه تعمیم زبان قومی خود به تدوین چنین اثر کوشیده است.
کتاب موصوف در سال ١٢١٠ هـ ق بسال چهارم سلطنت اعلیحضرت شهنشاه زمان در دارالسلطنه کشمیر خطاطی و نقاشی شده است و از جمله (٤٥) قطعه تصاویری مندرج کتاب که اشکال او از اوضاع و خیالات لیلی و مجنون تمثیل میکند دو صفحه آن یکی دربار زمانشاه را نشان میدهد و آن دیگری دربار حکمرانی سردار عبدالله خان مخلص الدوله نائب الحکومه کشمیر مربی شاعر موصوف را تصویر مینماید . هر دو قطعه با آب و رنگ خاص مصوری ترسیم و تزئین یافته است یک قطعه در سر کتاب و قطعه دیگری در متن قصاید مدحیه موجود است و قصائدی که در مدح اعلیحضرت زمانشاه و سردار عبدالله خان مخلص الدوله از طرف شاعر انشاد شده است از جاهای لازم زینکو گراف و بعضاً اقتباسات بعمل آمد.
اما دو صفحه از اول کتاب و دو صفحه از اخیر کتاب نظر بفشار دست مطالعان بر کنده و اغلب فرسوده و مندرس شده است از ان لحاظ اسم کاتب و مصور و تاریخ تحریر و تصویر و مضمون اهدائیه وغیره ممیزاتی که خاصه کتب نویسان است وجود ندارد ولی طرز تحریر و تصویر ثابت میکند که در خود کشمیر و در همان عصر صورت اتمام پزیرفته است.
تاریخ تصنیف را شاعر بحساب جمل از کلمه دروغ راست دریافته است.
رښتیا وایم بی دروغ له (دروغ) سنه روغ ١٢١٠ هـ ق
جلالی گوید : و قتی بمدیریت عمومی معارف قندهار برقرار بودم این اثر گرانبها از دست یکی از سلاله های سردار کهندل خان ببارکزائی برای من رسیده است والحق این اثر از عصر علم پرور زمانشاه درانی و دربار مجلل شهنشاه و آن نائب الحکومة مقتدر افغان در ولایت کشمیر خوب نمایندگی میکند.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.