Page 490

(۲۳۸) و مساعدت های ملی مکلف بودند و اندک مالیاتی که حاصل میشد بمصارف خود قندهار میرسید اما عایدات اصلی قندهار که بخزینۀ دولت سپرده میشد از ولایات بعید آن جا بود. وولایات قریب قندهار بطور عام بنام خالصه وجایگیر بمردم درانی وخوا نین غلزائی تعلق داشت . (ج) شکارپور : از عصر احمد شاه کبیر تا امروز در سال هفت لک روپیه اجاره بود. مستأجران سالانه وجوه نقد آنجا را بدست آوردۀ بخزینۀ قندهار می سپردند. (د) عایدات هرات : از جملۀ اقلام عایدات آن ولایت مسال دولت رویه تنها برای مصارف شخصی والی آنجا تخصیص داده شده بود وباقی وجوه نقد وجنس بعضاً حوائج عساکر ومامورین آنجارا تامین واغلب بدار السلطنۀ کابل توسط قافله باشی و بارچی باشی انتقال می یافت. در موضوع عایدات دار السلطنۀ هرات تشریحات بیشتر بنظر نرسیده است تنها در قسمت شرائط صلح باشهرزاده سلطان محمود درانی در ضمن کشاکش اینقدر تصریح شده که او میخواست پول های مصادره شده را که از دو سال باقی مانده بود اجرا، شود اما زمانشاه از تاریخ وصول عریضۀ او پذیرفت و قبل از ان را حکم اجراء عنایت نفرمود . (ه) عایدات بلوچستان : نصیرخان و محمود خان پسر ش شش هزار لشکر مسلح سوار ار متقبل شده بودند که سالیانه بخدمت اعلیحضرت شهنشاه زمان معرفی بدارندو در برابر این خدمت و بعضاً امدادهای فوق العاده از سائر تکالیف معاف بودند . (و) عایدات مشهد ونیشاپور : آنچه برای مصارف دولت افشاوی تحت الحمایت سیاسی زمانشاه رعایت شده بود يك قسمت عمده مالیات ومحصولا سالانۀ آن ولایات تخصیص یافته بود وباقی و جوه عایدات آن ولا در داخل شرائط دولت توسط عمال وضباط وحکام محل ومستأجران تحصیل میشد. مرکز استحصال عایدات ولایت مشهد نیشاپور بدار السلطنۀ هرات بود چنانچه شرائط دولت وتسلط کامل درانی همدران مملکت در فصل تاریخ مشهد ودر ضمن واقعات سیاسی عصر سلطنت زمانشاه مفصلا تذکار یافته است. امدادسته های عساکر امدادی ولایات مشهد ونیشاپور که بجای پول نقد تهیه کرده بودند در قشون ا یالت هرات شامل خدمت بودند و دراواخر نظر بعلت تحریکات اجانب در نواحی قریب دار السلطنۀ کابل انتقال یافتند. (ز) عایدات ولایت بلخ : قرار اظهار چند مؤرخ که اقوال ایشان درین باره از اثر امام الدین حسینی وتاریخ احمدی نشأت کرده بتائید یکدیگر می نویسند : بلخ و توابع آن اگر چه داخل مملکت محروسۀ (افغانستان بود اما از باعث خرابی از ولایات آنجا چیزی بخزائن دو لت عائد نمیشد ومحض پیداوار آن ولایات برای مصارف میران و اتالیقان وحکام و ار بابان اوزبکی تخصیص داده شده بود و بلکه از خزانه دار السلطنه کابل برای کفایت مهمات آن دیار پول هنگفتی ارسال میشد .مگر این نظریات بیش از حدس وتخمین نیست زیرا نقاط حاصل خیز امپراطوری افغانستان بعد ازسند وپنجاب و کشمیر همین صفحات ولایات شما ل مملکت است و اقسام عایدات بصورت وجوه سرانه و نذرانه و قلنگ و سیورسات واخذ کمند اسبان سواری وشترو گوسفند وغله و پشم و پنبه واقمشه و قالین و گلیم وغیره اجناس ضروری از اطرف