Page 248

(١٦٠) بلکه با واگذاری هرات و توابع آن بشهزاده سلطان محمود کاملاً راضی خواهد بود (۱) .» طی پاسخی که باین نامه مواصلت کرد سر دار رحمت الله خان وفادار بهادر» «وزیر اعظم زمانشاه درانی نوشته بود (الزام به انتزاع دار السلطنه هرات» «مورد نظر است بهانهٔ جنگی شاه ایران به تحريك و فساد انگلیس‌های بیدینی است» «که اگر در طول دو سال گذشته از حملات فرمانروای او به مستملکات» «آنان در هندستان ازینطرف جلوگیری بعمل نمی‌آمد تا امروز نیمی از ان کشور را» از بین برده بود ) . در این نامه سعی شده بود با دلیل و برهان بدی و قباحت اینکه برای رضاء خاطر» «کفار مؤمنین یکدیگر را از بین ببرند تشریح شود .» «حاجی ابراهیم وزیر شاه قاجار در جواب وزیر شهنشاه درانی نوشت بفرض که» «دوستی با انگلیس یکی از چند علت اقدامات پادشاه ایران باشد ولی مردمان» «بافراست و صاحب نظر میدانند که در کارهای سیاسی بمذهب کمتر متوجه میشود.» «العياذاً بالله] ونکرار کرده بود که فرمانروای او راضی نخواهد شد مگروقتی که هرات» «منتزع شود(۲)وقتی شاه قاجار قلعه غوریان را تصرف وسبزوار را محاصره كرد يك نفر افغان» «محترم از طرف وفادارخان وزیر اعظم اعلیحضرت زمانشاه درانی نامه‌ای با چند شال ظریف» «بعنوان خلعت برای حاجی ابراهیم وزیر اعظم قاجار آورد . در این نامه وفادارخان وزیر اعظم» «زمانشاه نوشته بود بشرطی که حکمران ایران از حمایت شهزاده سلطان محمود بگذرد» «واطمینان بدهد به متصرفات افغانستان حمله ننماید تا زمانشاه درانی بتواند بدرستی» «نقشه مطرح خودش را در کشور هندستان تعقیب کند زمانشاه هم از حمایت رؤسای» «خراسان خودداری خواهد کردوتمام آن ایالت را تاچند میلی هرات رها خواهد کرد تا بتصرف» «شاهان ایران درآید و باید دانست که قبلاً نیز یکبارزمانشاه درانی از پشتیبانی و کمک » «سران خراسان خودداری کرد تفاق (شهزادگان درانی) سبب شد که نتوانست مقاومت کنند» «گفته میشود باصلاح وتوصیهٔ حاجی ابراهیم شاه ایران این پیشنهاد را باسكوت ورضا تلقی كرد» (۱) ازین نگارش تمام مطالب بدست آمد که عین مطلب اعلیحضرت زمانشاه و وزیر اعظم سردار وفادار خان از باعث تقویت شهزاده سلطان محمود در نظر بود ومكتوب شاه قاجار ووزیرش نام حکومت هرات را برای شهزاده سلطان محمودوانمود كرده است واز قول معلوم شد که در پیام وزیر زمانشاه درانی هم تذکار یافته بود که اگر شاه قاجار از عزم خودش بر نگردد شهنشاه درانی به نبرد آغاز خواهد كرد چنانكه شاه قاجار خودش مراجعت كرد و جواب پیام را به وزیر اعظم خويش حاجی ابراهيم هدایت داد . (۲) از صورت اقوال بوقوعی ثابت شد که زمانشاه و وزیر اعظم او سرداررحمت الله خان دشمنان نمره اول استعمار بوده‌اندوازمتن گفتار مفهوم شد که شاهنشاه درانی دوستی کفر را بملت اسلام همدران روز ازقبائح بزرگ وانمود کرده است و جواب مقابل طوری واضح کرده است که گویا دین اسلام به نزد رشوت‌ها ومفاد مادی فراموش شده است.