Page 176

(۱۶۴) و روی نان را نمیدیدند میگز بخواب و خیال یا بنظارة قرص ماه که خود را تسلی میدادند لاکن سردار عبدالرحمن خان که سر کرده لشکر پرور بود چنان رفتار مردانه باخورد و بزرگ امواج میکردند که لشکریان از گرسنگی فراموش میکردند و بر رکاب سردار ظفر اثوجان میدادند اما خود سردار عالی از بسیاری غم و اندوه و پریشانی گرسنگی افواج خونخوار خود چنان پراکنده بود که جميع تدبیرات را فراموش نموده بود و خور و خواب نداشت زیرا که در اطراف غوربند نام و نشان غله نبود و چون عنقا نام داشت و نشانی بدست شیر و ایای کریز اکنون لشکر ترکستان را در تنگنای غوربند گرفتار جوع و خون و شاقفه محبوس وار بگذارید تا امر عاقبت ظاهر شود زیرا که سخن مشهورست . مصرع قدر عافیت کسی داند که بمصيبتی گرفتار آید ظاهر است که هیچ نوش بی نیش نباشد و هیچ شادی بی غم وا ندوه میسر نمیشود و هر نشیب فرازی دارد و هر فراز نشیبی زیرا که غم و شادی در دنیا پیوسته بهمر می باشد . همسخن بزرگان است « تاغم نخوری یغم گساری نرسی » چنانچه وقتی در جهان کشای نادری ملاحظه نمودم که نادرشاه افشار که صدو نیم اقلیم را تصرف کرده و تاج بخش بود در اوائل سلطنت مدت دوازده سال زمستان و تابستان گرمی و سردی ندیده شب و روز که بر بسته پای از رکاب نمکشید تا دوازده سال دیگر سریر آرا شده و بر تخت کیانی نشست و مشهور آفاق گردید و جهان گیر نام کشید باری سرسخن باز گردیم و از مطلب شمه بیان سازيم اکنون سردار عالی مقدار سردار عبدالرحمن خان را در غوربند گرسنه وتشنه گرفتار صاعقه وحنك در تنگنای حیرت واگذاریم و از جای دیگر سخن رانیم باری چند کلمه سخن از رویداد دارالسلطنه کابل و حکمرانی سردار محمد ابراهیم خان وسوء تدبيرات سردار مذکور تحریر داریم قبل ازین تحریر شده بود که سردار محمد ابراهيم خان از فندهار بامر بندگان سر کار امیر شیر علیخان بحکومت کابل سرفراز شده در تخت کابل نشسته حکمرانی میکردند در ایامیکه سردار عبدالرحمن خان بالشكر ترکستان در غوری رسید سردار فتح محمد خان از غوری فراری شده وارد کابل شد بدار السلطنه کابل آواره در افتاد و غوغای بزرگی پیدا شد بلکه این غوغا از فتنه انگیزان حضور و دربار ان پر شر و شور و فساد پیشگان نزدیک و دور که دایم بخرابی دولت خداداد کمر بسته داشتند برپا شده بود و شب و روز سردار محمد ابراهیم خان را که از عقل بری بود بسخن های چرب و شیرین فریب میدادند چنانچه شاعر میگوید : فرد هر لحظه و هر ساعت یک پیشه نو آرد شیرین تر و زیباتر از شیوه پیشینش