Page 163

مطایب شد و شخص دانا و هوشیاری را که در دراست گری و شخص صاحب اعتماد بود مقرر کرد که در خلاء وملاء متوجه احوال و حرکات وسکنات سردار محمد اسمعیل خان بوده ملاحظه کند و در محفلی وخلوت خصوصا در حرم سرای مذکور آدم مقرر فرماید و به بیند که چگونه رفتار دارد و چه نحو کفتار میکند و درباره سر کار چه خیال دارد تا از همه اقرار بعمل آورده شود مفتش و کلام شخص تحقیق کننده بعد از تفحص بسیار وتحقیق بی شمار ظاهر ساخت که همیشه با سردار محمد شریف خان ساعات صحبت دارند و در وقت صحبت احدی نزدیک شان رفته نمیتواند وسخن را آهسته خفیه می گویند با وجود آن چند نکته از گفتارهای شان ظاهر شد که نیت شان درباره سر کار نیت بخیر نیست چنانچه از زبان سردار محمد اسمعیل خان شنیدم که بحضور سردار محمد شریف خان بیان میکرد . فرد پدر کشتی و تخم کین کاشتی پدر کشته را کی بود آشتی خلاصه کلام رفتار و کردار سردار محمد اسمعیل خان بحضور بندگان اقدس برخلاف امر سر کار بود چنانچه به مه قیوم اً به تحقیق میانجامید که بوی نفاق از سردار محمد اسمعیلخان ظاهر میشود ازین رهگذر خاطر خطیر بندگان اقدس دایم مکدر بود و در ظاهر اظهار نمیکرد چنانچه فرموده شاعر است . شعر گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه به آب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد بهر حال بندگان اقدس باین بود که رگ وریشه سردار محمد اسمعیل خان را ظاهر وهویدا نمیدانست و نادانسته نامبرده را سریر سلطنت قندهار نشانیده بود خوب میدانست که سردار محمد اسمعیل خان آخ پدر است شخصیکه پدر ازوی بیزار شد البته خداوند ورسول اکرم (ص) ازوی بیزار است چگونه خوبی و چه نحو عزت خواهد دید دایم باید ذلیل وزبون باشد لا کن ایرادی بود که بندگان اقدس از خود دور کرده و حقیقت نیکی خود را و روز گشتگی او را مردم ظاهر ساخت و دانسته کرد باری سر سخن باز گردیم بعد از کردار بد سردار محمد اسمعیل خان بندگان شهریار ذوی الاقتدار سر کار امیر شیر علیخان به مصلحت دید مستوفی عبدالرزاق خان که منزله پدری داشت رجوع بکار دولت و نظام داری ملک نمودند اول آنکه چندی در قندهار باید توقف بدارند و سرشته ملک داری را انجام بدهند و دیگر تدارک دارالسلطنه کابل را دیده خالی نگذارند چنانچه سردار محمد ابراهیم خان که بامر سردار محمد اسمعیل خان وصلاح دید مستوفی چندی حاکم شهر قندهار بودند مامور دارالسلطنه کابل شدند و ایشک آقاسی شیردل خان که شخص کهن سال کاردیده بودند و از معتبران حضور امیر کبیر باز مانده با وجود افغان بودن چنان ذکی وعاقل ورموز فهم ودربار دیده بودند که سزاوار تحسین داشتند خصوص در غیرت و شجاعت و دلاوری کمی و کوتاهی باوشان نبود و دیگر سردار محمد رفیق خان (156)