Page image — the source of record
Machine transcription
اعلیحضرت شاه زمان را بر سبیل تعمیه برشته نظم چنین در آورده است :
در نقش چه دلخواه و چه جانکاه نشست خورشید بر آمد از افق ماه نشست
از گردش مهر و ماه تیمور ز تخت بر خواسته نواب زمان شاه نشست
۱۲۰۷ قمری
بکم کردن عدد جمل تیمور از عدد تخت و افزودن عدد نواب زمان بران مطابق سال فوت او ست که سنه ۱۲۰۷ قمری بود [۱] و علاوه برین قطعه تاریخیه بنده بهر سنه مهر امراء بزرگ عصر اعلیحضرت شاه زمان که دقت کرده ام سنه مهر ۱۲۰۷ قمری خوانده شد و هکذا سنه مهر بزرگ خود اعلیحضرت شاه زمان در بالای فرامین نیز ۱۲۰۷ میباشد یعنی این سنه در فوت اعلیحضرت تیمورشاه و جلوس اعلیحضرت شاه زمان محقق است [۲].
توضیح : از سفر آخرین اعلیحضرت تیمور شاه که در تاریخ فوت او و معاودتش به طرف کابل نیز تصریح میشود معلوم میگردد که جنگ آزادخان و کشته شدن او و واقعه ارسلا خان از وقائع اخیره زمان حیات و سلطنت اوست که در سنوات ۱۲۰۵ - ۱۲۰۶ و ۱۲۰۷ بوقوع رسیده است چنانچه منشی احمدجان صاحب تاریخ افغانستان فوت اعلیحضرت تیمورشاه را سیزده ماه بعد از به قتل رسیدن ارسلا خان مهمند مینویسد اما ازینکه صاحب سراج التواریخ قتل ارسلاخان را در کابل مینویسد حقیقت ندارد زیرا که نامبرده در شهر پیشاور خود را به طوریکه گفته شد به قاضی فیض الله خان تسلیم نموده و اخیراً به قتل رسید :
[۱] از مهارتی که میرزا محمد فروغی در بستن عدد جمل درین قطعه تاریخیه بکار برده است باین غرض عبارت دریافتن عدد جمل برای اثبات تاریخ فوت و جلوس خیلی دشوار و گوینده آن در خور هزار آفرین است .
[۲] علی قلی میرزای اعتضاد السلطنه میگوید اینکه منجمان کابل و قندهار تاریخ فوت تیمورشاه را [ تیمور شاه مرد ] یافتند مگر در حساب جمل يك حرف کم است زیرا عدد تیمور شاه مرد ۱۲۰۶ میشود و حقیقت ۱۲۰۷ است چرا که در تمامی مهر های عهد شاه زمان سنه ۱۲۰۷ نوشته است و خصوصا که سنه مهر خود اعلیحضرت شاهزمان نیز ۱۲۰۷ میباشد .
<۲۲۸>
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.