Page 187

شعر العجم حصه چهارم ۱۸۲ یافته بود - * در خیالات عشقیه نیز علی الاکثر سادگی ملاحظه میگردد - آن تحرکی که بواسطه وزیدن باد برائے زلفہائے بالائی رخسار محبوب عارض میشود - یک منظره دل کشی است و شعرای متاخرین تشبیهات نہایت لطیفے را درین زمینه پیدا کرده اند - مگر محمد بن صالح مروری که ایام شاعری او قبل از دوره سلطنت سلطان محمود بود - میگوید که :- ؎ آن سیاه زلف بران عارض او گوئی راست پر زاغ کسے آتش را باد کند اگرچه حقیقتاً این تشبیه بالکل یک تشبیہ ساده و فطری است - ولی مذاق امروزه کسی او را قبول کرده نمیتواند - این یک بیان اجمالی بود - سر از حالا ما بالتفصیل آن اثرات حالت ابتدائی را که نسبت به هر هر چیز بوده است می نگاریم :- بے پروائی نسبت بصحت الفاظ اثر نخستین حالت ابتدائی این است که نسبت بصحت و صفائی و موزونیت الفاظ چندان فکر خود ها را مبذول نمیکردند - در بین اشعار قدما اینقدر زیاد اغلاط بنظر میرسند