Page 217

۲۰۸ اگر تسلیم شود که انسان هیچ اختیار ندارد چیزیکه میشود همه بحکم خدا میشود ازین همه سلسلۀ شریعت بیکار میگردد؟ چرا؟ وقتیکه بدست انسان اختیار بالکلى نیست پس آنرا تکلیف دادن چسان ممکن است؟ و نیز اندرین صورت عذاب و ثواب هم بیکار است. و اگر تسلیم شود که انسان مختار است که هر چه بخواهد ازین اعتراض وارد میشود که خدایتعالی انسانرا چرا به گناه قدرت داد که آن مرتکب بدیها میشد. در قرآن مجید آیت های هر دو قسم موجود اند و بظاهر در میان شان تناقض معلوم میشد. ازین قبیل دیگر بسیار مسائل اند که اگر آنرا شگافته بگوئیم فوراً صدها مشکلات رو می نمایند این چنین مسائل را چون حضرات صوفیه راز می نامند بنابرین در آن گفتگو را اجازه نمی دهند . ۱ حضرات صوفیه راز برای احوالی و کیفیات و مشاهدات می نامند که در سلوک پیش می آیند مسائل دشوار شرعی اموری هستند که بآن علمای ظاهری تعلق دارند نه صوفیه درین آیه های کلام الله در باب مسئله جبر و قدر از خصوصیات مؤلف است حضرات صوفیه بان علاقمند نیستند؟ بر مسئله هذا بحث مناسب موقع نیست ( انصاری)