Page 217

۲۰۶ تا هم ۲ ماه کامل که عبارت از دو سال می شود جزیه از ایشان نگیرند. شاید خیال کنند که بدست حضرت عمر رضی عیسیتی افتاد که ماده انقیاد و اطاعت بیشتر داشتند و از پنجهته ضرورت بسیاست جابرانه هم نشد مگر این خیال صحیح نیست واگر راست بپرسید حقیقه فاروق اعظم را دو گونه مشکلات تصادف نمود اوّل اقوام غیر مثل پارسی و نصارا که در زیر حلقۀ اطاعت در آورد اینها مدتی بلقب شاهنشاهی ممتاز بودند و از پنجهتۀ ایشان را رعیت ساختن بمشکل گوارای طبیعت میشد (۲) احوال داخله چنان بود که در عرب بسیار صاحب ادعا بودند که مشکلات خلافت فاروق اعظم را بنظر رشک میدیدند مثلاً مؤلفۃ القلوب حضرت عمرف میگفتند که خلافت حق بنو هاشم و بنو امیه است و حضرت عمررض ازین در خاندان نیست، عمرو عاص که حاکم مصر بود یکدفعه حضرت عمررض او را در خصوص خراج سخت گرفت و او بنهایت حسرت گفت قدرت خداست !! در جاهلیت پدر من قبای کنجخواب میپوشید و (خطاب که پدر حضرت عمررض بود) بر سر خود بسته های چوب آورده میکشت امروزه روز بچه همان خطاب بر من حکومت میچلاند، بنو هاشم همیشه بنظر استعجاب دیده که برحق یتیمی و تیجری