Page 193

۱۸۲ این لفظ بر آمد که اخزاک الله یعنی خدا ترا رسوا کند بعد ازین سخن آنقدر نادم و پشیمان شد که بخدمت حضرت عمر رض حاضر شده از نوکری استعفا کرد و گفت که از برکت این نوکری بود که چنین حرکت از من صادر شد. سلوک با ذمیها در هر حال سازش و بغاوت سخنی که خاص و از همه بیشتر قابل توجه است این است که اگر گاهی ذمیها سازش و بغاوت هم میکردند بازمورد لحاظ و مراعات بودند امروزه روز حکومتهائی که دعوای تهذیب و ترقی دارند همراه رعایای خود تا وقتی عنایت و مهربانی دارند که از طرف ایشان شبهه پولتیکی پیدا نشود ورنه دفعةً تمام مهربانی و شفقت شان بغضب و قهر مبدل میشود و چنان بخونخواری و غیظ انتقام میگیرند که اقوام وحشی هم ازین زیاده نمی کنند برخلاف قدم فاروق اعظم در هیچ حال از جاده انصاف یک ذره انحراف نکرده در آخر سرحد شام یک شهر بود که نامش عر بسوس و سرحد دیگرش بایشیای کوچک چسپیده وقتیکه شام فتح شد این شهر نیز فتح شده و صلح و معاهده کرده بودند مگر مردمان این شهر در پرده با رومیان سازش داشتند و خبرهای مسلمانان را برای ایشان می رساندند عمیر ابن سعد که حاکم آنشهر بود حضرت عمر رض را ازین کیفیت اطلاع داد