Page 137

۱۲۶ طریقه تقسیم تنخواه این بود که همراه هر قبیله یک عریف یعنی مقدم یا رئیس می بود تنخواه را افسران خورد که بر ده نفر سپاهی افسر بوده و ایشانرا امرا الاعشار میگفتند رسانده و ایشان به عریفها تسلیم و عریفها به سپاهی تقسیم میکردند، بتوسط یک عریف یک لک درهم تقسیم میشد چنانکه در کوفه و بصره صد عریف بودند که بذریعه شان مبلغ یک کرور درهم تقسیم می شد، این انتظام بسیار باحتیاط امر عریف و خبرگیری اجرا میشد امرای اعشار عراق در تقسیم تنخواه بی اعتدالی کردند حضرت عمررض از بزرگان نساب واهل الرای عرب مثل سعید ابن عمران، ومشعله ابن نعیم، وغیره را خواسته بتفتیش آن مقرر کرد آنها همره با نهایت تحقیق عهده ده دهی نفری را مقرر نمود و به عوض ده نفر بر هفت نفر یک افسر مقرر شد، تقرر عریف نیز از ایجادات حضرت فاروق است که مدتی تقلید آن میکردند، در باب الجهاد کنز العمال از بیهقی روایت است اول من دون الدواوين وعرف العرفاء عمر بن الخطاب . ترقی تنخواه در تنخواه قدم و کارکنی لحاظ میشد و هر وقته اضافه میگردید، در قادسیه که زهره، عصمه، ضبتی وغیره که کارهای مردانگی کرده بودند، تنخواهای شان از دو هزاری به دو نیم هزاری ترقی کرد، علاوه بر رقمهای مذکور غنیمتی که گاه بیگاه